Bài dự thi "Làm báo cùng Báo Người Lao Động": Mâm ngũ quả "cây nhà lá bờ" của mẹ

12 Tháng 02, 2021 | 16:57

(NLĐO) - Tết Tân Sửu này, mâm ngũ quả nhà tôi không bó hẹp 5 loại quả như mâm ngũ quả của mẹ thời bao cấp; mà có nhiều loại quả đắt tiền trăm, bạc triệu.

Nhưng tôi vẫn nhớ mâm ngũ quả của mẹ Tết xưa. Bởi ở đó nó đong đầy tình mẫu tử và sự thiêng liêng hướng về nguồn cội mỗi khi Tết đến xuân về.

Trước năm 1986, ở miền nghèo xã Nga Tân, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa quê tôi, để có một cái Tết đủ đầy người dân phải chuẩn bị trước đó vài ba tháng. Cũng như nhiều gia đình thủa ấy, chừng tháng 10 âm lịch, mẹ tôi đã chuẩn bị sắm Tết. Gọi là sắm Tết chứ thực ra là tiết kiệm từng đồng tiền lẻ từ bán bổi, mò cua, bắt cáy mua sắn nạo, khoai, khô.

Thời bao cấp, nhà nào "khấm khớ" lắm, Tết mới có gạo tẻ. Gạo tẻ lúc đó là loại "ngọc thực" xa xỉ. Nghèo, đông con như nhà tôi, cơm trắng chỉ được ăn ngày mùng một Tết. Mùng hai, mùng ba "điệp khúc" sắn nhiều hơn gạo đã là tốt lắm rồi, cốt là no bụng.

Cuộc thi Làm báo cùng Báo Người Lao Động: Mâm ngũ quả cây nhà lá bờ của mẹ - Ảnh 1.

Mâm ngũ quả Tết xưa của mẹ

Đói cơm, hiếm thịt, thiếu cá nhưng mâm ngũ quả "cây nhà lá bờ" tự tay mẹ trồng thì không thể thiếu

Sáng 30 Tết, mẹ tôi phân công: "Thằng Thắng nhanh nhẹn trèo bẻ dừa, thằng Chiến lau bàn thờ, rửa cốc chén, thay nhang; thằng Dũng bé nhất rửa nải chuối, hái na, sung, táo".

Chấp hành mệnh lệnh của mẹ, tôi thoăn thoắt trèo lên cây dừa lửa phía đầu ngõ bẻ một buồng chọn quả đẹp nhất bày mâm quả, còn lại đem cất xó nhà uống dần. Người anh trai lau chùi bàn thờ sạch sẽ. Nải chuối xanh, quả na còn nguyên cuống lá. Chùm sung, chùm táo thằng út rửa sạch phơi ra mẹt cho khô nước.

Ba anh em tôi ngồi quanh cái mẹt tròn, bàn tay gân guốc của mẹ cầm nải chuối xanh đặt vào giữa chiếc mâm nhôm, trái dừa xiêm đặt chính giữa, mấy quả na đặt hai bên, chùm sung để trên cùng. Xếp đến đâu, mẹ dạy đến đó. Mẹ bảo: "mâm ngũ quả là nét văn hóa không thể thiếu trong nghi lễ thờ cúng ba ngày Tết trong mỗi gia đình Việt". Nghèo đói thế nào không biết nhưng mâm quả phải tươm tất đẹp mắt. Nó là "bộ mặt" đánh giá "Tết to hay nhỏ" của mỗi gia đình thôn quê thời bấy giờ.

Cuộc thi Làm báo cùng Báo Người Lao Động: Mâm ngũ quả cây nhà lá bờ của mẹ - Ảnh 2.

Phòng khách nhà tôi chuẩn bị đón Tết

Trưa 30 Tết, trời rét căm căm, mẹ tôi mặc chiếc áo bông đen, bịt khăn kín tai gọi: "Mấy đứa chúng mày đâu rồi, lên cúng đi các con". Ba anh em tôi mỗi người cầm một nén hương đứng trước bàn thờ tổ tiên. Mẹ khấn vái nói: "Hôm nay là trưa 30 Tết. Gia chủ có mâm cơm mọn, mời ông bà bố mẹ về hiến hưởng, phù hộ độ trì cho con cháu sức khỏe dồi dào, làm ăn phát đạt, đoàn kết, may mắn, thuận lợi hanh thông".

Nhìn lên mâm ngũ quả mẹ nói tiếp: "Nhà mình nghèo khó không cần mâm cao cỗ đầy nhưng nhất thiết phải có mâm ngũ quả thờ ba ngày Tết. Bởi nó tượng trưng cho sự tôn vinh truyền thống và thiêng liêng trong mỗi gia đình".

Trong làn khói hương mỏng, mắt mẹ cay cay xúc động. Mẹ nhìn lên di ảnh bố - người chồng của mẹ đã yên nghỉ vĩnh hằng giữa lòng đất Quảng Trị trong một trận chiến đấu đối mặt với quân thù Tết Mậu Thân 1968.

Cuộc thi Làm báo cùng Báo Người Lao Động: Mâm ngũ quả cây nhà lá bờ của mẹ - Ảnh 3.

Mâm ngũ quả Tết Tân Sửu nhà tôi

Tết Tân Sửu này, mâm ngũ quả nhà tôi không bó hẹp 5 loại quả như mâm ngũ quả của mẹ Tết xưa mà nhiều loại trái cây cây đắt tiền.

Dù vậy, đứng trước bàn thờ tổ tiên, nước mắt tôi rưng rưng nhìn lên di ảnh mẹ. Lời mẹ ngày nào dạy anh em tôi bày mâm ngũ quả vẫn còn đây, dáng mẹ hao gầy trong trong chiếc áo bông đen dưới cái rét lạnh căm căm ùa về trong miền ký ức.

Cảm ơn mẹ đã dạy chúng con bày mâm quả thủa xưa

Đó là cội nguồn linh thiêng ngày Tết.

Xuân này giữa hai miền âm dương cách biệt.

Lời mẹ ngày nào con nguyện khắc ghi.

Bài - ảnh: Mai Thắng

Viết bình luận

CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ

  • Mẹ chồng luôn coi con trai là “cục vàng', dâu hay cháu đều hạng bét

    CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ 25.01.2023 | 09:12 AM

    Mẹ chồng luôn coi con trai là “cục vàng", dâu hay cháu đều hạng bét

    Dù đã có cháu, nhưng mẹ chồng tôi vẫn xem con trai là "cục vàng", cưng chiều đủ kiểu. Ai làm cho "cục vàng" của bà phật ý, trầy xước... là nghe mắng nhiếc ngay. Và ai đó chính là con dâu, là mẹ của cháu ruột bà, là tôi!

  • Dương Tử Quỳnh là 'Biểu tượng của năm'

    CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ 20.01.2023 | 04:48 PM

    Dương Tử Quỳnh là "Biểu tượng của năm"

    Minh tinh Dương Tử Quỳnh (Michelle Yeoh) được tạp chí Time vinh danh "Biểu tượng của năm 2022" trong ấn phẩm mới nhất. Ở tuổi 60, cô thường an ủi bản thân: "Tôi nói với cơ thể, tôi xin lỗi. Hãy tha thứ vì tất cả điều tôi gây ra cho bạn. Và cảm ơn bạn"

  • Cô đơn khi đi bên anh

    CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ 20.01.2023 | 11:25 AM

    Cô đơn khi đi bên anh

    Trên đời này, phụ nữ có thể tha thứ cho mọi lỗi lầm của đàn ông, trừ tính đàn bà và sự phản bội. Bởi phàm vốn dĩ những gì đã ăn sâu vào máu, thì mãi mãi chẳng thể lay chuyển và đổi thay.

  • Hành trình mang 'Tết tròn' đến với mọi người

    CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ 20.01.2023 | 11:07 AM

    Hành trình mang "Tết tròn" đến với mọi người

    Nhắc đến "Tết tròn", phần lớn thường nghĩ ngay đến niềm hạnh phúc đủ đầy, trọn vẹn… Tuy nhiên, để có được sự viên mãn đó, mỗi người cũng cần làm tròn vai, tức nghĩa vụ và trách nhiệm với bản thân, gia đình cũng như cộng đồng. Thông điệp này đã được Home Credit truyền tải thông qua nhiều hoạt động ý nghĩa dịp năm mới.

Thăm dò ý kiến

Linh vật mèo nào đẹp nhất Tết Quý Mão 2023?

  •  Linh vật mèo ở Đà Nẵng
  •  Linh vật mèo ở Quảng Trị
  •  Linh vật mèo ở TP HCM
  •  Linh vật mèo tại Bình Định
  •  Ý kiến khác
  •  Linh vật mèo ở Quảng Ngãi
  •  Linh vật mèo Bình Dương
  •  Linh vật mèo Bình Phước
  •  Linh vật mèo Khánh Hoà
  •  Linh vật mèo Nghệ An
  •  Linh vật mèo ở Cần Thơ
  •  Linh vật mèo của An Giang
  •  Linh vật mèo của Đồng Tháp
  •  Linh vật mèo của Bạc Liêu
  •  Linh vật mèo của Long An
vote result

Email: phunu@nld.com.vn

NHẬN EMAIL MỚI HÀNG NGÀY

Đăng ký nhận tin mỗi ngày từ chuyên phụ nữ

Giấy phép số 115/GP- BTTTT cấp ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng Biên tập: TÔ ĐÌNH TUÂN
Địa chỉ: 123 - 127 Võ Văn Tần, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707. Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn: Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).