Lời cảnh báo từ "ngòi nổ" bất động sản Trung Quốc

16 Tháng 08, 2022 | 04:00

(NLĐO) - Thị trường bất động sản Trung Quốc "chết lâm sàng" trong bối cảnh Chính phủ ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ để tăng trưởng. Bài học nào được rút ra?

Thị trường bất động sản Trung Quốc "chết lâm sàng" trong bối cảnh Chính phủ gia tăng ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ để tăng trưởng. Bài học nào được rút ra?

---0---

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 1.

Các nhà phát triển bất động sản (BĐS) Trung Quốc đã chứng kiến giá trị cổ phiếu và trái phiếu "bốc hơi" 90 tỉ USD từ đầu năm đến nay do bong bóng nhà đất bùng nổ và khủng hoảng nợ, theo Bloomberg Intelligence. Cụ thể, giá trị cổ phiếu của các công ty đã giảm khoảng 55 tỉ USD và giá trị trái phiếu giảm hơn 35 tỉ USD.

Triển vọng ngành BĐS của nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới càng bi quan hơn sau khi Bắc Kinh phát tín hiệu ưu tiên hỗ trợ người mua nhà hơn là doanh nghiệp trong các nỗ lực nhằm ổn định thị trường. Tuy vậy, các biện pháp hỗ trợ của Chính phủ, bao gồm việc đề nghị các ngân hàng nới lỏng cho vay và khởi động quỹ giải cứu, hiện được xúc tiến khá chậm.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 2.

Doanh số bán BĐS của Trung Quốc năm nay dự kiến còn giảm nhiều hơn so với thời kỳ khủng hoảng tài chính năm 2008. Ảnh: Bloomberg

Song song đó, làn sóng nhà đầu tư từ chối thanh toán các khoản vay thế chấp đang làm tổn hại đến niềm tin của thị trường, kéo theo khả năng làm trì hoãn sự phục hồi của thị trường BĐS nước này vào năm 2023. Khi doanh số bán hàng giảm, nhiều nhà phát triển BĐS sẽ rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính, thậm chí có thể tác động dây chuyền sang các nhà phát triển BĐS khỏe mạnh hơn nếu tình hình không được kiểm soát.

Dữ liệu chính thức cho thấy doanh số bán nhà ở dân cư giảm 32% trong nửa đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước. 100 nhà phát triển BĐS lớn nhất có thể chứng kiến kịch bản tồi tệ hơn với doanh số bán hàng giảm 50%, theo báo cáo của Fitch. Còn tính mới đây của S&P Global Ratings cho thấy doanh số bán BĐS của Trung Quốc năm nay dự kiến còn giảm nhiều hơn so với thời kỳ khủng hoảng tài chính năm 2008.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 3.

Đáng ngại hơn, Cơ quan xếp hạng tín dụng Fitch (Mỹ) nhận định những vấn đề trong thị trường BĐS của Trung Quốc có nguy cơ lan sang các lĩnh vực trụ cột khác nếu không được giải quyết sớm. BĐS đóng góp khoảng 1/4 GDP Trung Quốc, cho thấy tầm quan trọng của lĩnh vực này với nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới. Vì thế, vấn đề tài chính của nhà đầu tư BĐS nước này sẽ ảnh hưởng đến phần còn lại của nền kinh tế.

Trong báo cáo hôm 8-8, các nhà phân tích của Fitch cho rằng nếu không có sự can thiệp chính sách kịp thời và hiệu quả, tình trạng khó khăn trên thị trường BĐS sẽ kéo dài và ảnh hưởng không chỉ chuỗi giá trị liên quan trực tiếp mà còn nhiều lĩnh vực khác.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 4.

Làn sóng các nhà đầu tư từ chối thanh toán khoản vay mua nhà đang làm tổn hại đến niềm tin của thị trường. Ảnh: VCG

Trong một kịch bản kém lạc quan, phân tích tác động trong vòng 12-24 tháng tới đối với hơn 30 loại hình doanh nghiệp và tổ chức chính phủ, Fitch đã chỉ rõ 3 nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất từ những vấn đề của thị trường BĐS. Thứ nhất là công ty quản lý tài sản bởi các công ty này nắm giữ một lượng lớn tài sản được hỗ trợ bởi các tài sản thế chấp liên quan đến BĐS. Thứ hai là các công ty xây dựng, cơ khí không thuộc sở hữu nhà nước - vốn đã gặp khó khăn từ năm 2021 và không có lợi thế cạnh tranh trong tiếp cận dự án cơ sở hạ tầng, nguồn vốn. Thứ ba là các nhà sản xuất thép quy mô nhỏ.

BĐS lao dốc cũng kéo theo các chỉ số kinh tế khác như đầu tư tài sản cố định và doanh số bán lẻ đồ nội thất giảm mạnh.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 5.

Chủ đầu tư BĐS ở Trung Quốc thường bán nhà trước khi hoàn thiện và dùng dòng tiền đó duy trì hoạt động. Trong khi đó, kể từ cuối tháng 6, nhiều người mua nhà đã tạm dừng thanh toán các khoản vay để phản đối sự chậm trễ trong hoạt động xây dựng căn hộ. Việc này làm ảnh hưởng đến doanh số bán hàng trong tương lai cũng như gây rủi ro cho dòng tiền chính của chủ đầu tư.

Fitch cảnh báo sự gia tăng gần đây về số lượng người mua nhà tạm ngừng thanh toán cho thấy nguy cơ khủng hoảng của thị trường BĐS Trung Quốc ngày càng nghiêm trọng khi niềm tin suy giảm. Phân tích của Fitch cũng chỉ rõ những doanh nghiệp lớn thuộc sở hữu của chính quyền trung ương ít bị ảnh hưởng hơn so với doanh nghiệp nhỏ hoặc doanh nghiệp có liên hệ với chính quyền địa phương.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 6.

Khách hàng xem mô hình của một dự án nhà ở tại một công ty bất động sản ở Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh - Trung Quốc. Ảnh: China Daily

Về phía ngân hàng, theo Fitch, ngân hàng nhỏ và ngân hàng địa phương - chiếm khoảng 30% tài sản của hệ thống ngân hàng - sẽ đối mặt với rủi ro lớn hơn. Cơ quan xếp hạng tín dụng này lưu ý rủi ro đối với các ngân hàng Trung Quốc nói chung có thể tăng nếu nhà chức trách nới lỏng đáng kể việc cho vay đối với doanh nghiệp BĐS đang gặp khó khăn.

Thực tế, các nhà phát triển BĐS Trung Quốc đã chịu sức ép gia tăng từ khoảng 2 năm trước khi Bắc Kinh bắt đầu ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ để tăng trưởng. Tỉ lệ căn hộ còn trống cho thấy vấn đề của thị trường này lớn như thế nào. Một báo cáo của Viện nghiên cứu Beike hồi tuần trước cho thấy trung bình ở 28 thành phố lớn của Trung Quốc, tỉ lệ BĐS còn trống là 12%. Con số này đứng thứ 2 toàn cầu, chỉ sau Nhật Bản và cao hơn tỉ lệ căn hộ còn trống của Mỹ là 11,1%. Tình trạng căn hộ trống tăng cao làm trầm trọng thêm tình trạng dư cung trên thị trường và có thể đặt ra nguy cơ giá nhà tiếp tục giảm sâu hơn nữa.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 7.

Lĩnh vực BĐS Trung Quốc đã chứng kiến một chuỗi vụ vỡ nợ. Châm ngòi nổ đầu tiên là trường hợp Evergrande Group - nhà phát triển BĐS thứ 2 Trung Quốc vào năm 2020 với doanh thu 110 tỉ USD, tài sản 355 tỉ USD và hơn 1.300 dự án trên toàn quốc. Giờ đây, Evergrande Group phải gánh khoản nợ lên tới hơn 300 tỉ USD và tụt xuống vị trí thứ 5 vào năm 2021, rồi thứ 32 trong nửa đầu năm 2022.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 8.

Dự án của Tập đoàn Evergrande ở Thái Thương, tỉnh Giang Tô - Trung Quốc . Ảnh: Bloomberg

Hồi tháng 6-2021, Evergrande Group cho biết họ đã không thể thanh toán một số thương phiếu (giấy nhận nợ do các công ty có uy tín phát hành để vay vốn ngắn hạn từ thị trường tài chính) đúng hạn và vào tháng 7. Một tòa án đã phong tỏa khoản tiền gửi ngân hàng trị giá 20 triệu USD do công ty nắm giữ theo yêu cầu của ngân hàng. Các khoản nợ phải trả lên đến 306 tỉ USD vào cuối tháng 6 năm ngoái của công ty BĐS này tương đương 2% tổng sản phẩm quốc nội Trung Quốc. Bên cạnh đó, với khoản nợ nước ngoài trị giá 22,7 tỉ USD và không kịp chi trả một số khoản thanh toán trái phiếu vào cuối năm ngoái, Evergrande Group bị xem là vỡ nợ.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 9.

Một công trường xây dựng gần các tòa nhà dân cư ở thủ đô Bắc Kinh - Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Cuộc khủng hoảng sau đó nhấn chìm các công ty cùng ngành khi điều kiện tín dụng của họ xấu đi và một số công ty nhỏ hơn vỡ nợ. Evergrande Group đã thành lập một ủy ban quản lý rủi ro vào tháng 12 năm ngoái, gồm các quan chức từ các công ty nhà nước, để hỗ trợ tái cơ cấu nợ và tài sản của tập đoàn này.

Các nhà chức trách Trung Quốc, bao gồm cả Phó Thủ tướng Lưu Hạc, nhấn mạnh rủi ro đối với lĩnh vực BĐS và các vấn đề của Evergrande chủ yếu là do "sự quản lý yếu kém của chính họ" cùng với "sự mở rộng nhanh và nguy hiểm". Họ cũng đã nhiều lần khuyến khích ngân hàng đáp ứng nhu cầu tài chính của nhà phát triển BĐS trong điều kiện phù hợp.

Nhiệm vụ khó khăn nhất của chủ đầu tư hiện nay là xây dựng xong căn hộ cho người mua. Ông Siu Shawn, tân Giám đốc điều hành của Evergrande, cho biết hồi cuối tháng 7 rằng 96% dự án trên toàn quốc đang được tiếp tục xây dựng. Trong thông báo cập nhật về đề xuất tái cơ cấu tài sản nước ngoài sơ bộ, phía Evergrande cho hay họ mong đợi việc thẩm định được hoàn thành trong tương lai gần và có mục tiêu công bố kế hoạch cụ thể vào năm nay.

Lời cảnh báo từ ngòi nổ bất động sản Trung Quốc - Ảnh 10.


Xuân Mai
A.Thanh
Xuân Mai - A.Thanh

Viết bình luận

CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ

Email: phunu@nld.com.vn

NHẬN EMAIL MỚI HÀNG NGÀY

Đăng ký nhận tin mỗi ngày từ chuyên phụ nữ

Giấy phép số 115/GP- BTTTT cấp ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng Biên tập: TÔ ĐÌNH TUÂN
Địa chỉ: 123 - 127 Võ Văn Tần, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707. Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn: Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).