Xổ số truyền thống không thay đổi thì thua

21 Tháng 01, 2017 | 22:14

Không cạnh tranh nổi với Vietlott, doanh số ngày càng giảm, thiếu phương án cải cách... nên vé số truyền thống đang dần mất thị phần nhưng đến nay vẫn chưa tìm ra phương án ứng phó

Hội đồng xổ số kiến thiết (XSKT) khu vực miền Nam vừa tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động kinh doanh năm 2016. Tham dự hội nghị có đại diện của Vietlott và lãnh đạo của 21 doanh nghiệp (DN) xổ số truyền thống từ Lâm Đồng đến Cà Mau. Tại hội nghị này, các DN XSKT tiếp tục “tố” Vietlott và chỉ ra tương lai u ám của ngành này.

Lãi “khủng” vẫn than

Báo cáo tại hội nghị, Hội đồng XSKT khu vực miền Nam cho biết năm 2016, các DN XSKT phát hành được trên 856 triệu vé (mệnh giá 10.000 đồng/vé). Tổng doanh thu của cả khu vực đạt 66.679 tỉ đồng, tăng hơn 8% so với năm 2015.

Với số doanh thu đạt được, 21 DN XSKT chi hơn 32.000 tỉ đồng để trả thưởng và nộp ngân sách gần 22.400 tỉ đồng. Kể từ năm 2016, Vietlott trở thành thành viên thứ 22 của Hội đồng XSKT miền Nam. Tính đến thời điểm hiện tại, thị trường của Vietlott đã mở rộng ra 12 tỉnh, thành. Doanh thu năm 2016 của DN này đạt 1.597 tỉ đồng.

Vấn đề “nóng” nhất mà lãnh đạo của nhiều DN XSKT truyền thống tỏ ra bức xúc là việc phát hành và giải thưởng của Vietlott. Theo đó, vé số điện toán do Vietlott phát hành được bán tràn lan ở những địa phương mà Vietlott chưa gắn thiết bị đầu cuối; giải đặc biệt khởi điểm của Vietlott cao ngất ngưởng đã kéo một lượng lớn khách hàng của vé số truyền thống. Đây chính là nguyên nhân làm giảm trên 1% doanh thu của khu vực trong 6 tháng cuối năm 2016. Riêng quý IV/2016, doanh thu bình quân của 21 công ty XSKT giảm 4,36% so với cùng kỳ năm 2015.

Theo bà Nguyễn Ngọc Thúy, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên XSKT tỉnh Bạc Liêu, quý IV/2016, doanh thu của công ty giảm đến 5%. Tại Bạc Liêu, hầu hết các điểm bán vé số cố định và người bán dạo vé số truyền thống đều có bán vé số điện toán được in sẵn.

“Mỗi tuần, các công ty vé số truyền thống chỉ phát hành một kỳ (trừ TP HCM phát hành 2 kỳ), còn Vietlott đến 3 kỳ là quá bất hợp lý. Vietlott phát hành nhiều địa phương trong cả nước, còn chúng tôi chỉ phát hành trong khu vực. Giải đặc biệt của vé số truyền thống chỉ 1,5-2 tỉ đồng nhưng Vietlott khởi điểm là 12 tỉ đồng. Cơ cấu giải thưởng của Vietlott chiếm 55% doanh số phát hành, còn xổ số truyền thống chỉ 50% là thiếu công bằng” - bà Thúy dẫn chứng.

Với giải thưởng cộng dồn rất cao, Vietlott ngày càng thu hút người chơiẢnh: VIETLOTT
Với giải thưởng cộng dồn rất cao, Vietlott ngày càng thu hút người chơiẢnh: VIETLOTT
Các công ty xổ số truyền thống ngày càng mất thị phầnẢnh: CÔNG TUẤN
Các công ty xổ số truyền thống ngày càng mất thị phầnẢnh: CÔNG TUẤN

Cái bắt tay bị từ chối

Câu chuyện vé số truyền thống bị cạnh tranh khốc liệt đã được dự báo từ rất sớm nhưng chính những người trong cuộc lại không thấy được điều này vì quá tin tưởng vào hệ thống kinh doanh rộng khắp, doanh thu rất cao mà bao năm qua mình có được. Khi bị cạnh tranh gay gắt, “nồi cơm” bị đe dọa, các công ty xổ số truyền thống mới loay hoay tăng mức trúng thưởng độc đắc để lôi kéo người mua.

Ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính - Ngân hàng (Bộ Tài chính), cho biết để tăng sức hấp dẫn cho xổ số truyền thống, các công ty xổ số có thể lập đề án xây dựng cơ cấu giải thưởng với các thay đổi phù hợp, cụ thể là tăng giá trị giải đặc biệt. Việc tăng tỉ lệ giải đặc biệt từ mức 1,5-2 tỉ đồng như vừa qua là chưa đủ, nay vẫn có thể được tăng thêm. “Cơ cấu và giá trị giải đặc biệt có thể thay đổi miễn là tổng số giải thưởng không vượt quá 50% tổng giá trị vé số phát hành. Đây là quy định về tỉ lệ trả thưởng đối với vé số truyền thống” - ông Dương nói.

Một chuyên gia từng công tác trong lĩnh vực xổ số phân tích trước đây, khi chuẩn bị kinh doanh vé số điện toán, Vietlott từng đề nghị các công ty XSKT ký hợp đồng hợp tác sử dụng chung hệ thống phát hành là mạng lưới đại lý, điểm bán có sẵn của các công ty XSKT để không phải tổ chức thêm bộ máy phát hành. Đáng tiếc, đề nghị này đã bị các công ty XSKT từ chối.

Khi đó, Vietlott chỉ là một DN nhỏ, còn các công ty XSKT có vị thế “chiếu trên” với doanh thu cả chục ngàn tỉ đồng. Chỉ sau nửa năm hoạt động với các sản phẩm Mega và Max4D với giá trị giải Jackpot cộng dồn lên vài chục tỉ đồng, trở thành hiện tượng trên thị trường, các công ty XSKT mới giật mình trước sự “vươn vai” chóng vánh của Vietlott. Các công ty XSKT đã bỏ lỡ cơ hội hợp tác để phát triển, nay cần có sự chuyển mình cho phù hợp với xu hướng mới thay vì quay sang “tố” Vietlott giành hết thị phần.

Theo chuyên gia này, bản thân loại hình vé số truyền thống hiện nay không thể hấp dẫn được vì giá trị giải thưởng thấp. Về nguyên tắc, hội đồng XSKT có thể cho tăng thêm trị giá giải thưởng nhưng cũng chỉ có giới hạn. Bởi vé số in ra không thể bán hết 100%, doanh thu bán vé không thể xác định ngay được là bao nhiêu trong khi tỉ lệ trả thưởng không được quá 50%. Do đó, nếu cơ cấu giải thưởng quá cao, tỉ lệ vé phát hành ra trúng giải lớn trong khi chưa thể xác định được doanh thu bán vé sẽ rất rủi ro, dễ thua lỗ.

Chấn chỉnh địa bàn bán vé số Vietlott

Ông Lưu Hoàng Tân, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên XSKT tỉnh Đồng Tháp, cho rằng vé số điện toán in sẵn 24/24 giờ của Vietlott được bán sai địa bàn ngày càng tăng, làm ảnh hưởng đến doanh thu của vé truyền thống.

Giải thích những bức xúc này, ông Nguyễn Thanh Đạm, Phó Tổng Giám đốc Vietlott, cho rằng Vietlott không có chủ trương cho đại lý in sẵn vé số để bán sai địa bàn. Ngay từ đầu, DN đã xác định tránh cạnh tranh trực tiếp với vé số truyền thống. Bởi lẽ, Vietlott chi hoa hồng cho đại lý chỉ 8%, trong khi vé số truyền thống đến 15%. Sau khi xảy ra “lùm xùm” chuyện vé số Vietlott được bán tràn lan, lãnh đạo Vietlott đã có văn bản gửi các tỉnh, thành nhờ phối hợp để chấn chỉnh. Các địa phương đã thành lập đoàn kiểm tra, xử lý những người tự ý đưa vé số điện toán về bán nên doanh thu của công ty đang giảm từ 30 tỉ đồng/ngày còn hơn 10 tỉ đồng/ngày.

Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển:

Cơ cấu giải thưởng quá lạc hậu

Xổ số Vietlott bản chất là dịch vụ xổ số, nếu trong lần quay số hôm nay không có người trúng giải thì số tiền sẽ được cộng dồn sang lần quay số tiếp theo. Xổ số truyền thống là đánh thuế người mua. Với cách làm hiện nay, công ty XSKT có thể dành số tiền lớn để trả thưởng nhưng chia ra nhiều giải thưởng, giải độc đắc chỉ còn lại 1,5 tỉ đồng. Trường hợp lượng vé số bán ra ít mà có người trúng độc đắc thì công ty lỗ, ngược lại không có người trúng độc đắc thì công ty lãi.

Ngoài tính hấp dẫn của giải thưởng độc đắc sụt giảm theo thời giá, cơ cấu giải thưởng của vé số truyền thống đã quá lạc hậu. Các công ty xổ số cần thay đổi cách làm, thay đổi cơ cấu giải thưởng theo hướng bỏ bớt những giải thưởng phụ, tập trung giải độc đắc thật cao. Nâng giá trị giải độc đắc là một giải pháp nhưng nếu chỉ tăng giá trị giải thưởng mà không thay đổi cách làm, minh bạch hóa việc xổ số, trả thưởng thì người dân sẽ dần quay lưng với vé số truyền thống. Thay vì mỗi tỉnh, thành có 1 công ty xổ số riêng, làm ăn lỗ lã mà phải nuôi cả bộ máy vận hành công ty, nên chăng các công ty xổ số ở khu vực Tây Nguyên, Nam Trung Bộ, miền Tây gom lại, mỗi khu vực chỉ cần 1 công ty xổ số phát hành vé số chung, nâng giá trị giải thưởng lên và chia sẻ lợi nhuận từ việc kinh doanh này.

Chuyên gia kinh tế Võ Văn Quang:

Cân bằng giữa kinh tế với xã hội

Vé số điện toán kích thích cạnh tranh làm vé số truyền thống phải thay đổi và minh bạch hơn. Phải cân bằng giữa kinh tế với xã hội, làm sao để vé số truyền thống phát triển. Dưới góc độ vĩ mô, phải quản lý thị phần, khống chế xổ số điện toán vừa phải vì nếu phát triển đến mức độ nào đó sẽ ảnh hưởng đến thị phần xổ số truyền thống; kéo theo ảnh hưởng đến công ăn việc làm, đời sống của bộ phận không nhỏ người dân sống bằng nghề bán vé số. Đây là vấn đề xã hội không hề nhỏ, dù thị trường cạnh tranh như thế nào cũng không nên bỏ qua.

T.Nhân

Nhóm phóng viên

Viết bình luận

CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ

Email: phunu@nld.com.vn

NHẬN EMAIL MỚI HÀNG NGÀY

Đăng ký nhận tin mỗi ngày từ chuyên phụ nữ

Giấy phép số 115/GP- BTTTT cấp ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng Biên tập: TÔ ĐÌNH TUÂN
Địa chỉ: 123 - 127 Võ Văn Tần, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707. Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn: Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).