Estrogen: Con dao hai lưỡi

18 Tháng 06, 2017 | 20:51

Thống kê trên cả nước ghi nhận số người cao tuổi là hơn 9 triệu người, chiếm 10,45% dân số, trong đó TP HCM có 643.000 người.

Theo Liên Hiệp Quốc thì Việt Nam là một trong 10 nước có tốc độ già hóa nhanh nhất. Trong đó, tỉ lệ tử vong do bệnh tật chiếm 85% và chưa tới 15% người cao tuổi mất vì già.

Thống kê y tế cũng cho biết 95% người cao tuổi mắc các bệnh mạn tính và gây tử vong cao như bệnh tim mạch, tăng huyết áp, bệnh gan, đái tháo đường, ung thư…

Trên thế giới, cứ mỗi 4 giây là lại có 1 người mắc chứng sa sút trí tuệ. Vào năm 2010, có 36 triệu người mắc bệnh này trên toàn cầu. Phụ nữ được cho dùng estrogen kể từ trước mãn kinh hoặc khi mới khởi phát mãn kinh và tiếp tục dùng trong vài năm sau đó sẽ bảo tồn được mô não, giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Mới đây, một nghiên cứu của tiến sĩ y khoa Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy đã cho thấy phụ nữ được cho dùng estrogen sẽ giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Carl Pintzka, tác giả nghiên cứu, cho biết: "Dùng estrogen trong giai đoạn sớm sẽ giúp phụ nữ chống lại căn bệnh sa sút trí tuệ". Công trình nghiên cứu này được đăng tải trên tập san Neurobiology of Aging. Trong một nghiên cứu dựa trên dân số chung ở miền Trung của Na Uy, có 80 phụ nữ được cho dùng estrogen trong suốt thời kỳ mãn kinh và nhóm đối chứng 80 phụ nữ khác chưa bao giờ dùng estrogen. Theo sau giai đoạn mãn kinh, lượng estrogen ở phụ nữ bị giảm đáng kể so với nồng độ estrogen trước khi mãn kinh. Chụp cộng hưởng từ (MRI) não của phụ nữ trong nghiên cứu này cho thấy phụ nữ nào dùng estrogen suốt giai đoạn mãn kinh sẽ có một thùy hải mã lớn hơn. Thùy hải mã là một trong những cấu trúc quan trọng nhất của não có chức năng ghi nhớ, định hướng không gian và nó bị ảnh hưởng sớm trong tiến trình của bệnh Alzheimer. Tuy vậy, những nghiên cứu khác cho thấy nếu phụ nữ bắt đầu dùng estrogen sau khi mãn kinh vài năm thì estrogen sẽ không tác động lên thùy hải mã như trên.

Chưa có thuốc nào làm ngưng bệnh Alzheimer tiến triển và trọng tâm là hướng đến chiến lược làm chậm khởi phát bệnh này. Người ta cho rằng các phương pháp điều trị thành công là nhắm đến việc làm tăng thể tích não, đặc biệt là bảo tồn nhân hải mã. Vì vậy, nguy cơ sa sút trí tuệ sẽ giảm đi khi phụ nữ được cho dùng estrogen. Cho đến năm 2002, phụ nữ ở Na Uy và nhiều nước khác đã dùng estrogen trong suốt giai đoạn mãn kinh và tiếp tục sau đó. Họ dùng estrogen là để giảm cảm giác bốc hỏa, loãng xương và phòng ngừa các bệnh tim mạch. Sau đó, nhiều phụ nữ đã giảm dùng estrogen một cách đáng kể.

Nghiên cứu thứ nhất trên 16.000 phụ nữ cho thấy việc kết hợp estrogen và progestin đã làm tăng nguy cơ bệnh tim và ung thư vú. Hơn nữa, phụ nữ được cho dùng estrogen sẽ có trí nhớ kém hơn và gia tăng nguy cơ sa sút trí tuệ. Nghiên cứu thứ hai trên 44.000 phụ nữ trong suốt 20 năm. Kết quả cho thấy việc dùng estrogen làm gia tăng ung thư buồng trứng nếu tiếp tục điều trị trong hơn 10 năm.

Nguy cơ một số bệnh ung thư gia tăng khi dùng estrogen nhưng nguy cơ gãy xương hông và ung thư đại trực tràng lại giảm. Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy việc dùng estrogen có tác dụng bảo vệ não nếu bắt đầu dùng estrogen quanh giai đoạn mãn kinh, nhưng sẽ gây hại cho phụ nữ nếu dùng muộn hơn một vài năm sau mãn kinh. Trong nghiên cứu thứ nhất ở trên, phụ nữ bắt đầu dùng estrogen trong khoảng 15-30 năm sau mãn kinh và được cho là quá muộn để đạt kết quả tốt.

Theo một nghiên cứu vào năm 2014, Na Uy hiện có 70.000 người bị sa sút trí tuệ và con số này sẽ tăng mạnh trong những năm tới do dân số tăng và tuổi thọ tăng cao. Tổ chức Y tế thế giới nhận định cuộc chiến chống các căn bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson sẽ ngày càng khốc liệt trong những năm tới.


Bác sĩ Ngô Văn Tuấn

Viết bình luận

CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ

Email: phunu@nld.com.vn

NHẬN EMAIL MỚI HÀNG NGÀY

Đăng ký nhận tin mỗi ngày từ chuyên phụ nữ

Giấy phép số 115/GP- BTTTT cấp ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng Biên tập: TÔ ĐÌNH TUÂN
Địa chỉ: 123 - 127 Võ Văn Tần, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707. Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn: Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).