Huyết khối, "sát thủ" vô hình

13 Tháng 07, 2021 | 10:46

Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là bệnh lý khá phổ biến trong cộng đồng, đứng hàng thứ 3 trong các bệnh lý về tim mạch sau nhồi máu cơ tim và đột quỵ

Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM (BV ĐHYD) vừa tiếp nhận 1 nam bệnh nhân 50 tuổi, ngụ Trà Vinh đến khám vì đột ngột sưng đau, căng tức chân trái do bị huyết khối tĩnh mạch.

Xảy ra bất cứ độ tuổi nào

Sau khi siêu âm và chụp CT mạch máu, các bác sĩ xác định người bệnh huyết khối tĩnh mạch toàn bộ chân trái, lan rộng tới tĩnh mạch chủ bụng, sát đến tĩnh mạch thận, nguy cơ biến chứng thuyên tắc phổi rất cao. Xét nghiệm tầm soát phát hiện bệnh nhân bị tăng đông máu tiềm ẩn, là một yếu tố nguy cơ dẫn đến biến chứng tạo lập huyết khối.

Các bác sĩ BV ĐHYD đã đặt lưới lọc huyết khối phòng ngừa tạm thời và sử dụng thuốc tiêu sợi huyết, hút huyết khối bằng phương pháp nội mạch để tái lưu thông mạch máu và giảm thiểu nguy cơ gây biến chứng, dùng thuốc kháng đông để điều trị, phòng ngừa tiến triển bệnh. Sau khi được phối hợp điều trị bởi nhiều chuyên khoa mạch máu, tim mạch và huyết học, sức khỏe của nam bệnh nhân dần ổn định, triệu chứng sưng đau, căng tức chân trái thuyên giảm nhiều.

Theo BS-CK2 Phạm Thị Ngọc Quyên, Khoa Thần kinh BV ĐHYD, thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là tình trạng máu đông hình thành bất thường trong tĩnh mạch gây tắc nghẽn lưu thông máu trong cơ thể. Bệnh có thể xảy ra với bất kỳ ai, bất kỳ độ tuổi nào, liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ về cơ địa hoặc bệnh lý bẩm sinh hay mắc phải.

Huyết khối làm ứ trệ dòng máu tĩnh mạch gây nên các hậu quả tại chỗ, nhẹ thì sưng đau, đỏ tấy dọc các mạch máu trên da (viêm tĩnh mạch nông huyết khối), sưng căng đau nhức chân đột ngột (huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới), nặng thì xung huyết, thiếu máu nuôi ruột, hoại tử ruột (tắc tĩnh mạch nuôi ruột cấp tính), phù não cấp tính (thuyên tắc các tĩnh mạch nội sọ)…

Cục máu đông cũng có thể bong tróc, di chuyển và trôi theo dòng máu về tim, gây tắc các mạch máu phổi (thuyên tắc phổi). Đây là một biến chứng cấp tính rất nguy hiểm, làm cho người bệnh rơi vào nguy kịch và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

"Đối với người bệnh đột quỵ, xuất hiện huyết khối tĩnh mạch là 1 trong những tỉ suất cao nhất trong các trường hợp người bệnh nhập viện. Tỉ lệ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch trong 3 tháng đầu sau đột quỵ thường cao nhất, trong đó thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch ở chi thường gặp hơn, chiếm 1%-10%, thuyên tắc phổi là 1%-3%" - BS Quyên thông tin.

Huyết khối, sát thủ vô hình - Ảnh 1.

Bác sĩ Phạm Thị Ngọc Quyên khám và tư vấn cho 1 người bệnh bị thuyên tắc huyết khối (Ảnh do bệnh viện cung cấp)

Chủ động phòng ngừa

ThS-BS Lê Phi Long, Phó trưởng Khoa Lồng ngực - Mạch máu Bệnh viện Đại học Y Dược (BV ĐHYD) cho biết thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là bệnh lý khá phổ biến trong cộng đồng, đứng hàng thứ 3 trong các bệnh lý về tim mạch sau nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Cơ chế dẫn đến bệnh lý thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là bộ 3 bệnh lý: tình trạng máu tăng đông, các rối loạn về dòng chảy và tình trạng tổn thương thành mạch máu. Ba bệnh lý này có thể đơn lẻ hoặc đồng thời tác động, dẫn đến sự tạo lập huyết khối gây tắc nghẽn. Chẳng hạn như người bệnh trải qua phẫu thuật và chấn thương (các mô, mạch máu bị tổn thương), người có bệnh lý ác tính, các bệnh lý tăng đông máu bẩm sinh, các bệnh lý tự miễn gây tình trạng tăng đông máu thứ phát, sử dụng thuốc ngừa thai và điều trị nội tiết tố, di chứng tai biến mạch máu não, tổn thương tủy sống… (phải nằm bất động trong một thời gian dài).

Ngoài ra, còn các yếu tố nguy cơ khác như: người cao tuổi, béo phì, phụ nữ có thai, tiền sử đã từng bị thuyên tắc huyết khối hay gia đình có người bị thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch… Dựa vào tình trạng cụ thể của từng người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp như dùng thuốc chống đông, tiêu sợi huyết, sử dụng lưới lọc tĩnh mạch chủ dưới, can thiệp nội mạch lấy huyết khối, phẫu thuật, mang vớ tĩnh mạch…

"Người bệnh đa chấn thương hoặc trải qua phẫu thuật, thay khớp gối, háng, u bướu vùng chậu là những đối tượng nguy cơ cao của tình trạng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch. Người bệnh ung thư, nhất là ở giai đoạn tiến triển, có điều trị hóa chất, cần phải tầm soát đánh giá nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch" - ThS-BS Lê Phi Long tư vấn.

BS-CK2 Phạm Thị Ngọc Quyên lưu ý khoảng thời gian lý tưởng để phòng ngừa thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch trên người bệnh đột quỵ thường là trong khoảng 2 - 4 tuần đầu. Quá trình điều trị dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch có sử dụng thuốc kháng đông thường sẽ xuất hiện tình trạng chảy máu, người bệnh cần theo dõi báo ngay cho bác sĩ để được hướng dẫn xử lý phù hợp. Khi đang được theo dõi, điều trị thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch cần tuân thủ nguyên tắc điều trị và dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ để kiểm soát bệnh hiệu quả, phòng ngừa nguy cơ tái phát.

Bệnh thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch khá nguy hiểm nhưng thường không có triệu chứng điển hình. Cứ 10 người bệnh thì chỉ có 2 - 3 người có các triệu chứng ban đầu như đột ngột sưng chân, đau, phù, căng tức hoặc đau ngực đột ngột, đau chướng bụng… Do vậy, người có các yếu tố nguy cơ kể trên nên chủ động tầm soát để điều trị ở giai đoạn sớm.
NGUYỄN THẠNH

Viết bình luận

CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ

Email: phunu@nld.com.vn

NHẬN EMAIL MỚI HÀNG NGÀY

Đăng ký nhận tin mỗi ngày từ chuyên phụ nữ

Giấy phép số 115/GP- BTTTT cấp ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng Biên tập: TÔ ĐÌNH TUÂN
Địa chỉ: 123 - 127 Võ Văn Tần, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707. Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn: Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).