Nâng cấp điều dưỡng để hội nhập

04 Tháng 08, 2016 | 22:36

Theo Tổ chức Y tế thế giới, 1 bác sĩ/3,5 điều dưỡng là tỉ lệ tối thiểu cần cho hoạt động chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, ở nước ta, tỉ lệ này hiện là 1 bác sĩ/1,9 điều dưỡng - thấp nhất khu vực Đông Nam Á

Khi vào bệnh viện (BV), người bệnh thường nghĩ làm sao tìm được bác sĩ có tay nghề nhưng ít ai hiểu rằng công việc thầm lặng của người điều dưỡng lại đóng vai trò rất quan trọng.

Bộ mặt của bệnh viện

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), điều dưỡng là một trong những ngành trụ cột của hệ thống dịch vụ y tế, trở thành một bộ phận không thể thiếu trong BV. Đặc thù công việc của người điều dưỡng là thầm lặng, vất vả từ khi đón tiếp đến lúc người bệnh xuất viện. Họ luôn đối mặt rủi ro, nhất là những người làm việc tại ngoại khoa, nội khoa, phụ khoa… Do đó, có thể nói thái độ của người điều dưỡng chính là bộ mặt của BV.

ThS-BS Phạm Đức Mục, Chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam, cho biết trong sự phát triển của y học hiện nay, điều dưỡng viên không chỉ là người đơn thuần thực hiện theo các y lệnh của bác sĩ mà còn phải có khả năng đánh giá tình trạng bệnh để biết cách chăm sóc, làm vệ sinh, nâng cao thể trạng cho người bệnh… Một yêu cầu quan trọng đối với điều dưỡng viên là phải biết nắm bắt tâm lý người bệnh, biết đặt mình vào tâm trạng người bệnh.

Tại Việt Nam, nhân lực điều dưỡng còn thiếu và yếu về chuyên môn, xếp hàng thấp nhất trong khu vực Đông Nam Á. Tỉ lệ bác sĩ/điều dưỡng, hộ sinh ở nước ta mới đạt 1/1,9, trong khi tỉ lệ tối thiểu theo khuyến cáo của WHO là 1/3,5. Tại Philippines, tỉ lệ này là 1/5, ở Indonesia là 1/8 và Thái Lan là 1/7.

Ở nước ta, điều dưỡng, hộ sinh công tác tại các BV tuyến tỉnh chiếm tỉ lệ cao nhất (49,8%), tuyến quận/huyện (29,1%), BV trực thuộc Bộ Y tế (12,2%), các BV ngoài công lập (8%) và thấp nhất là tại các BV bộ/ngành (0,9%). Thiếu nhân lực điều dưỡng ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng chăm sóc và an toàn người bệnh cũng như sức khỏe của người điều dưỡng.

Công việc của người điều dưỡng thầm lặng nhưng rất quan trọng
Công việc của người điều dưỡng thầm lặng nhưng rất quan trọng

Nhiệm vụ vô cùng quan trọng

Trong quy hoạch đến năm 2020, Việt Nam cần khoảng 220.000 điều dưỡng viên. Tuy nhiên, ngành điều dưỡng nước ta đang phải đối mặt 2 khó khăn chính: Tăng cường nhân lực trong nước và nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Theo Hội Điều dưỡng Việt Nam, cả nước hiện có 120.000 điều dưỡng viên làm việc tại các cơ sở y tế và mỗi năm, các cơ sở đào tạo khoảng 40.000 người. TS Trần Quang Huy, Phó Chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam, cho biết các nước trong khu vực có 40-60 điều dưỡng/10.000 dân (đặc biệt Nhật Bản có 90 điều dưỡng/10.000 dân), trong khi nước ta hiện chỉ có 15 điều dưỡng/10.000 dân và đang phấn đấu nâng tỉ lệ này lên 20/10.000. Với mục tiêu này, cả nước đang cần hàng trăm ngàn điều dưỡng. “Thế nhưng, đang xảy ra điều nghịch lý là nhiều người ra trường không làm đúng nghề vì tìm không được việc làm” - ông Huy băn khoăn.

PGS-TS-BS Cao Văn Thịnh, Trưởng Khoa Điều dưỡng - Kỹ thuật y học Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP HCM), cho rằng kể từ năm 2015, theo xu hướng hội nhập và hợp tác, các nước trong khu vực ASEAN có thể sử dụng điều dưỡng của nhau và những BV quốc tế ở Việt Nam sẽ sử dụng điều dưỡng của các nước ASEAN. Tuy nhiên, việc đào tạo điều dưỡng hiện nay vẫn chưa đồng bộ. Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch là một trong các cơ sở đào tạo tại Việt Nam được Bộ Y tế chọn tham gia dự án đào tạo điều dưỡng theo chuẩn năng lực của quốc tế. Sau khi được đào tạo, thực hành, các điều dưỡng Việt Nam sẽ được cấp chứng chỉ hành nghề quốc tế và có thể làm việc ở các nước ASEAN.

Tại hội nghị điều dưỡng trưởng khu vực phía Nam năm 2016 mới đây, PGS-TS-BS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế, nhìn nhận BV là một xã hội thu nhỏ. Trong đó, công tác chăm sóc của điều dưỡng chiếm 70% và đây là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng.

Các chuyên gia cho rằng muốn hội nhập thì Việt Nam cần nâng tầm vị thế cho nghề điều dưỡng. Theo đó, chương trình đào tạo phải được chuẩn hóa, bảo đảm chất lượng bởi điểm yếu chung của điều dưỡng Việt Nam hiện nay là trình độ ngoại ngữ, kỹ năng mềm, khả năng làm việc nhóm...

Nghề độc lập, lương cao

Tại các nước phát triển như Anh, Mỹ, Canada và các nước đang phát triển như Thái Lan, Philippines, Malaysia..., vai trò của điều dưỡng đã được nâng lên. Đây là một trong những nghề được kính trọng và lương cao, có khi 50 triệu đồng/tháng. Điều dưỡng đã được công nhận là một nghề độc lập, được bảo hộ bằng luật pháp và một số nước đã xây dựng luật hành nghề điều dưỡng.

Nước ta cũng đã ký thỏa thuận khung thừa nhận văn bằng và dịch vụ điều dưỡng nội khối ASEAN; ký Hiệp định Đối tác về hợp tác kinh tế với Nhật Bản và Cộng hòa Liên bang Đức, trong đó có điều khoản về phái cử điều dưỡng Việt Nam sang lao động, thực tập tại các nước. Trong 10 năm tới, Nhật Bản cần khoảng 300.000- 400.000 điều dưỡng từ nước ngoài. Tuy nhiên, để có thể đáp ứng nhu cầu, điều dưỡng viên nước ta phải vượt qua kỳ thi chứng chỉ quốc gia Nhật Bản.

Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH

Viết bình luận

CHUYÊN TRANG PHỤ NỮ

Email: phunu@nld.com.vn

NHẬN EMAIL MỚI HÀNG NGÀY

Đăng ký nhận tin mỗi ngày từ chuyên phụ nữ

Giấy phép số 115/GP- BTTTT cấp ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng Biên tập: TÔ ĐÌNH TUÂN
Địa chỉ: 123 - 127 Võ Văn Tần, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3 - TPHCM, Điện thoại: 028-3930.6262 / 028-3930.5376, Fax: 028-3930.4707. Email: toasoan@nld.com.vn
Bản quyền thuộc về Báo Người Lao Động. Các website khác đã được chúng tôi đồng ý cho khai thác thông tin, khi đăng lại phải ghi rõ nguồn: Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn).