Từ cá linh kho mía

Cá linh – loài cá đặc sản ở vùng lũ

Ông Đấu nhớ lại: “Hồi còn nhỏ, bà ngoại tôi thường hay mua cá linh về kho mía để ăn lâu ngày, vị ngọt bùi và hương thơm đặc trưng của nó đã làm tôi nhớ mãi. Hơn nữa, mình sống ở vùng lũ, cá linh nhiều lại rẻ, vậy tại sao không “kho mía” đóng hộp để đem đi bán ở chợ xa, nâng cao giá trị cá linh cho dân nghèo”. Ý tưởng đó đã thôi thúc ông Đấu khởi xướng việc nghiên cứu cách chế biến, từ những kinh nghiệm đúc kết, ông cho chế biến món cá linh kho mía đóng hộp, sau khi sản phẩm được hoàn thiện, ông lại tiếp tục đưa đến các cô bác lớn tuổi ăn thử để góp ý một lần nữa và đến mùa lũ năm 2004, Antesco đã ra mắt sản phẩm cá linh kho mía đóng hộp.

Những người dân cố cựu ở vùng lũ cắc cớ hỏi ông Đấu: “Có phải chú mày kho cá linh trong nồi rồi múc ra đóng hộp?, ông Đấu cười tự tin và giải thích: “Con cá linh tươi sau khi làm sạch, ướp sẵn đưa vô hộp, sau đó, từ băng chuyền đưa vào hệ thống hấp chín rất hiện đại, kể cả nước mắm để ướp cá cũng là nước mắm sạch và phải là loại hảo hạng”.

Điều bất ngờ là năm đầu tiên sản phẩm cá linh đóng hộp có mặt trên thị trường đã được người tiêu dùng miền Tây, TPHCM chấp nhận ngay, sản phẩm còn được đem ra bán tận miền Trung, miền Bắc. Nhiều du khách Campuchia – xứ sở của cá linh khi đến An Giang cũng đã mua cá linh đóng hộp về làm quà tặng vì sự độc đáo của sản phẩm. Năm 2004, Antesco chỉ chế biến được vài tấn cá nguyên liệu với vài chục ngàn sản phẩm, đến năm 2009, cá nguyên liệu được chế biến dự kiến sẽ đạt khoảng 40 tấn, với khoảng 400.000 sản phẩm (hộp 250g).

... đến cá linh xốt cà

Cá linh tươi mùa nước nổi chính là yếu tố quyết định tạo nên chất lượng của sản phẩm. Đó là cá linh vừa cỡ, cá không non, cũng không quá già, cho chất lượng ngon nhất vẫn là cá linh được đánh bắt khi nước bắt đầu rút. Cá linh đóng hộp góp phần đẩy giá cá linh lúc thu hoạch rộ từ 10.000đ/kg nay tăng lên hơn 19.000đ/kg (cá đã móc ruột, cắt đầu), câu nói cửa miệng của người vùng lũ “rẻ như cá linh” giờ đây có lẽ không còn.

Không chỉ cá linh kho mía, Antesco còn cho ra đời sản phẩm cá linh xốt cà, mà ông Đấu tự hào là không thua sản phẩm cá mòi nhập khẩu. Nhờ hương vị độc đáo của sản phẩm cá linh đóng hộp mà nhiều Việt kiều đã đặt hàng ông Đấu mỗi tháng cung ứng khoảng 10 tấn cá linh đóng hộp nhưng ông Đấu đã từ chối vì cái khó lớn nhất là cá linh thiên nhiên chỉ thu hoạch rộ trong vòng một – hai tháng, nếu đông lạnh để chế biến thì cá linh sẽ “bở” không ngon.

Ông Đấu cho biết, ngoài việc đặt các trạm thu mua tại các huyện đầu nguồn, ông còn đặt mua cá linh chất chà trên sông Hậu đoạn từ Thốt Nốt (Cần Thơ) lên đến tận huyện đầu nguồn An Phú (An Giang) để đủ lượng cá linh chế biến. Tuy nhiên, điều làm ông Đấu lo nhất là việc khai thác cá non lúc đầu vụ quá nhiều đã làm sản lượng cá linh vào mùa giảm đi rõ rệt, việc nuôi để chủ động nguồn nguyên liệu cá linh chế biến đang là kế hoạch của Antesco.

“Làm cá linh đóng hộp dù lời “mỏng”, nhưng chúng tôi phải cố gắng để ngoài món mắm Châu Đốc, du khách khi đến An Giang chúng tôi tự hào khoe rằng còn có cá linh đóng hộp” ông Đấu niềm nở khoe. Người ta chỉ không biết cá linh nuôi có thơm ngon như cá linh mùa lụt.