Gần đây, số ca tay chân miệng tại Việt Nam có xu hướng gia tăng trở lại, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Theo số liệu thống kê của HCDC (Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật TPHCM), trong quý 1 năm 2026, cả nước có hơn 8000 ca Tay Chân Miệng. Cùng BS.CK1 Lưu Quế Chi – Trưởng Phòng Quản Lý Chất Lượng khối Nhi thuộc Hệ Thống Y Tế Nhi Đồng 315 giải đáp những thắc mắc xung quanh "bệnh quen mà lạ".

Phóng viên: Vì sao bệnh tay chân miệng có diễn biến phức tạp, lây lan rộng trong thời gian vừa qua?

BS.CK1 Lưu Quế Chi: Nguyên nhân bệnh tay chân miệng dễ bùng phát trong cộng đồng có nhiều yếu tố như: Lây lan nhanh qua nước bọt, dịch tiết (dịch mũi, bóng nước, phân); Nhà trẻ, trường mẫu giáo là nơi virus dễ bùng phát thành ổ dịch; Thời tiết nóng ẩm – điều kiện thuận lợi cho virus phát triển; Đặc biệt, bệnh do nhiều chủng virus khác nhau gây ra (thường gặp Enterovirus 71 hay Coxsackie A16), khiến nguy cơ tái nhiễm luôn hiện hữu.

- Trẻ em trong độ tuổi nào dễ mắc phải tay chân miệng?

- Tay chân miệng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo. Hệ miễn dịch của trẻ còn yếu và chưa hoàn thiện là cơ hội để virus tấn công. Ngoài ra, trẻ nhỏ lại thường xuyên tiếp xúc hoặc chơi đồ chơi chung, cầm được vật gì cũng đưa lên miệng cắn, nếm, nhai thử nên nguy cơ mắc bệnh ngày càng cao.

- Nhiều người quan niệm rằng bệnh này chỉ mắc 1 lần trong đời, có phải vậy không?

- Không giống như một số bệnh chỉ mắc một lần trong đời, bệnh tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau. Sau khi mắc, trẻ chỉ có miễn dịch với một chủng virus nhất định. Vì vậy, trẻ có thể mắc tay chân miệng nhiều lần trong đời nếu nhiễm chủng khác khau.

- Bệnh có nguy hiểm như thế nào cho bé? Những di chứng để lại là gì?

- Phần lớn ca bệnh nhẹ và tự khỏi sau 7–10 ngày. Tuy nhiên, bệnh tay chân miệng có thể diễn tiến rất nhanh và gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời. những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra:

● Thần kinh: viêm não.

● Tim mạch: viêm cơ tim, tăng huyết áp.

● Hô hấp: suy hô hấp, phù phổi cấp.

● Ngưng tim ngưng thở.

Diễn tiến bệnh tay chân miệng rất nhanh, thường nặng lên từ ngày thứ 3–5 của bệnh hoặc có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ.

- Phòng ngừa bệnh này như thế nào?

- Tại Việt Nam, bệnh tay chân miệng nằm trong 10 bệnh dẫn đầu về tỉ lệ mắc và tỉ lệ tử vong trong số các bệnh truyền nhiễm cần khai báo y tế. Hiện nay, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh. Vì vậy phụ huynh cần chủ động:

-Rửa tay là cách bảo vệ tốt nhất. Thời điểm quan trọng: SAU KHI đi vệ sinh hoặc thay tã và TRƯỚC KHI nấu ăn hoặc ăn uống.

-Vệ sinh đồ chơi, nhà cửa sạch sẽ.

-Không dùng chung đồ cá nhân.

-Chăm sóc trẻ tại nhà và chủ động khai báo y tế khi mắc bệnh.

Bộ Y Tế vừa cấp phép lưu hành vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71, chỉ định cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng. Vắc xin phòng bệnh tay chân miệng sẽ sớm có mặt tại Hệ Thống Y Tế Nhi Đồng 315 và Tiêm Chủng 315 để góp phần bảo vệ sức khoẻ cho trẻ em Việt Nam.