Hôm rồi có việc trở lại chợ Minh Tân, TP Yên Bái (Yên Bái), tôi tần ngần đứng lặng trước gian kiốt 2B, nơi mà 17 năm về trước từng xảy ra vụ bắt cóc con tin chấn động dư luận. Bằng mưu lược và tinh thần quả cảm, lực lượng phá án của Công an tỉnh Yên Bái đã cứu cháu bé 22 tháng tuổi thoát khỏi lưỡi dao kề cổ trong tay tên tù trốn trại sau 8 giờ căng thẳng đến nghẹt thở. Cảm xúc xung trận hôm ấy vẫn ngập tràn trong ký ức tôi.

Vụ bắt cóc

Ninh Văn Dĩnh là phạm nhân Trại giam Hồng Ca, Bộ Công an (xã Hưng Khánh, Trấn Yên, Yên Bái). Dĩnh lao động cải tạo tại tổ sản xuất gạch ở gần đền Tuần Quán, TP Yên Bái.

Trước thời điểm bắt cóc con tin vài hôm, Dĩnh kêu đau bụng, Trại cử tổ quản giáo đưa y ra Bệnh viện Đa khoa tỉnh Yên Bái để điều trị. Mấy hôm trong viện, Dĩnh có biểu hiện đáng ngờ, khi tìm cách mở chiếc khóa số 8 đang xích tay y vào giường bệnh.

Bị phát hiện, quản giáo đưa y vào buồng giam vốn là phòng chống kích động của Khoa Tâm thần. Chị H (vợ Dĩnh) từ Hưng Khánh ra thăm chồng, y đòi cho ngủ cùng vợ nhưng cán bộ không chấp nhận.

Cựu trinh sát hình sự Đào Trung Hiếu.

Sáng sớm hôm sau, Dĩnh xuất viện, Thiếu úy Đ. nhận nhiệm vụ áp giải y về phân trại Tuần Quán, cùng đi có chị H. Bước ra đến cổng bệnh viện, khi qua chợ Minh Tân, Dĩnh xin cán bộ vào chợ ăn sáng, tiện thể mua ít lòng lợn về làm quà cho bạn tù. Anh Đ. đồng ý.

Khi mọi người đang ăn sáng, Dĩnh đứng dậy đi đến gánh hàng lòng bán gần đó. Bất thình lình, y giật con dao phay sáng loáng trên tay bà bán lòng, rồi lao sang quán bún ốc bên cạnh, giật cháu Võ Thị Hải Yến - 22 tháng tuổi trên tay người mẹ, kề dao vào cổ cháu bé quát mọi người dạt ra rồi xông vào kiốt 2B, đạp ngã bà chủ để chiếm quán cố thủ. Lúc đó là 7h15’ ngày chủ nhật 2-3-2003.

Sáng ấy tôi chuẩn bị chở con gái vào thăm ông bà ngoại thì điện thoại bàn réo vang. Đầu dây bên kia, anh Vũ Hồng Quảng (nguyên Đội trưởng Đội Điều tra án nhân thân, Phòng CSĐT, nay là Trưởng phòng CSHS - Công an tỉnh Yên Bái) nói như quát: "Toàn đội tập trung ngay trước cổng chợ Minh Tân, vừa có tên tù bắt cóc con tin!”.

Thơm vội con gái, tôi phóng xe như bay ra cơ quan, rồi lao đến điểm tập kết. Lúc này, các ngả đường dẫn đến hiện trường đã tắc nghẽn, ùn ứ phương tiện. Hàng trăm người dân hiếu kỳ dồn lại xem lực lượng Công an giải quyết vụ án. Phải vất vả lắm lực lượng CSGT, CS 113 mới tạo được lối đi cho chúng tôi tiếp cận hiện trường.

Đấu trí nghẹt thở

8h, trước mặt tôi là gian kiốt số 2B, nơi tên tù trốn trại đang khống chế con tin. Đây là một quán bán phở tường xây kiên cố, chỉ có duy nhất một cửa vào. Trước cửa quán, nồi nước phở vẫn bốc khói nghi ngút, bên trong bát đĩa, bàn ghế ngổn ngang, lổng chổng, vô hình chung tạo nên một hàng rào cản bước tiến từ bên ngoài vào. Tên bắt cóc ngồi sâu bên trong, lưng dựa vào bức tường xây.

Bé gái bị bắt cóc mới 22 tháng tuổi, người chỉ nhỉnh hơn cái phích, nằm ngửa xuôi theo cánh tay trái tên tội phạm, cổ họng cháu bị lưỡi dao phay sáng loáng chẹn ngang. Trong quán, ánh đèn tuýp hắt xuống quầng sáng lạnh lẽo. Cái đầu trọc, vằn mắt ngầu đỏ và bộ quần áo tù nom y càng hung tợn.

Thượng tá Nguyễn Tiến Dũng - (Giám đốc Công an tỉnh Yên Bái khi đó) đã có mặt tại hiện trường để trực tiếp chỉ đạo giải quyết sự việc. Lính cơ động, đặc nhiệm, điều tra, hình sự… đã tề tựu đông đủ. Phòng Hậu cần chở đến chợ cả một xe ôtô bánh mì, nước suối, sẵn sàng tiếp "nhiên liệu" phục vụ anh em có sức mà làm việc... Tất cả chuẩn bị cho trận đánh căng thẳng.

9h, Dĩnh đưa yêu sách, đòi Công an phải đưa ngay cho hắn 1 khẩu súng ngắn đầy đạn, 1 trăm triệu đồng tiền mặt, 1 xe ôtô có lái xe chỉ được mặc quần lót. Đồng thời tất cả Công an phải rút hết để hắn trốn cùng cháu bé, khi nào an toàn sẽ thả người. Nếu liều lĩnh tấn công, hắn sẽ cắt đầu cháu bé. Vừa nói, Dĩnh vừa vung dao chém sạt cả góc chiếc bàn nhựa trong quán.

10h, Dĩnh tỏ ra sốt ruột, yêu cầu mang tới ngay những thứ đã nói và Công an phải rút hết.

11h30', Dĩnh thay đổi ý định, không ra khỏi quán. Bên trong quán, giọng cháu bé đã khản đặc, yếu dần…

12h30', chúng tôi rút ra ngoài, họp bàn phương án giải quyết. Ai đó đưa ra ý kiến dùng súng bắn tỉa để tiêu diệt kẻ bắt cóc, Giám đốc Dũng gạt phắt: "Ai dám cam kết sẽ bắn trúng đối tượng mà không dính vào cháu bé?". Không thể mạo hiểm, vì tên này đã ôm cháu Yến vào sát ngực. Thời gian trôi nhanh, nét ưu tư căng thẳng hằn sâu trên mặt người tổng chỉ huy. Chợt ông đứng phắt dậy, hai tay chém vào khoảng không, quả quyết: "Lợi dụng ngay yêu sách của nó". Tất cả cùng ồ lên.

Ngay sau đó, tại gian kiốt gần đó, chúng tôi bắt đầu tập dượt. Chỉ huy quán triệt: "Không được manh động, cũng không được chần chừ, do dự mà bỏ lỡ cơ hội". Tất cả đã chuẩn bị xong, hiềm nỗi dãy bàn ghế ngổn ngang trước cửa như thành lũy, chắn mất lối vào. Tình huống đó, chỉ cần một anh nào vấp ngã lúc tấn công, chắc chắn Dĩnh sẽ manh động mà ra tay sát hại cháu bé.

Các chiến sĩ CSHS diễn tập giải cứu con tin.

Chúng tôi quay lại kiốt, lúc này bé Yến đã thiêm thiếp ngủ trên tay Dĩnh. Ngoài trời nóng như rang, nhưng y xem ra vẫn tỉnh táo, thì ra ta quên chưa cắt điện nên quạt trong quán vẫn chạy vù vù. Điện cắt ngay sau đó, bên trong nóng hầm hập, bé Yến tỉnh giấc tiếp tục gào những tiếng khản đặc, Dĩnh chịu hết nổi, đứng dậy bồn chồn.

Tôi nảy ra một kế, liền bảo Dĩnh: "Mày cho cháu bé uống nước kẻo chết khát". Dĩnh ngập ngừng giây lát rồi gật đầu, yêu cầu chính con trai y mang chai nước vào. Thấy thế, tôi gọi con trai Dĩnh ra một góc, nói nhỏ: "Khi mang nước vào, cháu nhớ xếp lại bàn ghế cho gọn, kẻo bố cháu vấp ngã làm bị thương em bé thì tội to!". Cháu bé y lời, kết quả là chúng tôi đã có một lối vào thông thoáng, đủ dùng.

Tấn công

14h58', Dĩnh gào to, yêu cầu mang súng và ôtô vào. Anh Khá - (Phó Giám thị Trại giam Hồng Ca khi đó) cầm khẩu súng bước lên vỉa hè, còn tôi và Đại Úy Thọ (nay là Phó Chánh văn phòng Cơ quan CSĐT) áp sát hai bên cửa gian kiốt. Dĩnh cảnh giác, ghì dao sát cổ cháu Yến, quát: "Bắn thử đi". "Pằng", một viên đạn xuyên thủng mái. Không khí căng thẳng tột độ.

"Tin chưa, bắn tiếp nhé?", chẳng cần Dĩnh trả lời, anh Khá nổ tiếp viên nữa, khói súng khét lẹt. "Cần thử nữa không?" - anh Khá mồm hỏi tay giơ súng lên ra bộ bắn tiếp. Dĩnh quát: "Thôi! còn bao nhiêu viên?". Ổ tiếp đạn rời ra, Dĩnh nhìn còn 5 viên vàng chóe, nói: "Được rồi, ném súng vào đây rồi đi giật lùi xuống!".

Anh em nín thở theo sát từng hành động của Dĩnh. Y giữ nguyên con dao trên cổ bé Yến, dùng chân khều khẩu súng lại gần, rồi đột ngột bỏ dao lên bàn vồ lấy súng. Chỉ chờ có thế, Thượng sĩ Dương lao vụt vào trong như một luồng điện, chúng tôi ào theo. Dương tung cú đấm thôi sơn giữa mặt tên tội phạm, Dĩnh chĩa súng thẳng mặt anh, bóp cò.

"Cạch", viên đạn không ra được khỏi nòng, nhưng đầu ngắm đã chọc rách toạc mí mắt Dương, máu loang đỏ mặt. Chưa đầy một giây, Dĩnh đã bị bó cứng trong hàng chục cánh tay hộ pháp. Ai đó ngồi thụp xuống che chắn cho bé Yến khỏi những đôi chân… quân ta, rồi ôm lấy cháu bế thốc ra ngoài. Chúng tôi "bó giò" tên thủ ác, khiêng ra đường trong tiếng hoan hô vang dậy của nhân dân.