Thời gian gần đây, cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại điện tử (TMĐT) nhận được phản ánh của nhiều tổ chức, cá nhân về một số doanh nghiệp (DN) hoạt động dưới danh nghĩa TMĐT nhưng thực chất là kinh doanh dịch vụ theo mô hình đa cấp.

Hứa hẹn mức thu nhập “khủng”

Cách thức hoạt động điển hình của những DN dạng này là thiết lập một website cung cấp dịch vụ sàn giao dịch TMĐT, trên đó cho phép thành viên đã nộp tiền được mở một gian hàng ảo để giới thiệu, quảng bá sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, đồng thời tự chịu trách nhiệm đưa và quản trị thông tin gắn với gian hàng của mình. Sau khi đóng một khoản phí ban đầu thì bên cạnh việc được mở gian hàng ảo trên website, mỗi thành viên được giới thiệu những người khác tham gia mua gian hàng ảo và hưởng hoa hồng cho mỗi hợp đồng mà mình giới thiệu.

Để lôi kéo người tham gia, DN thường hứa hẹn mức thu nhập rất cao từ việc “phát triển mạng lưới gian hàng”. Theo đó, tổng số tiền hoa hồng một người có thể hưởng (cả trực tiếp và gián tiếp từ những gian hàng bán được theo các tầng tiếp thị bên dưới) được quảng cáo lên đến vài trăm triệu đồng.

Các DN lợi dụng danh nghĩa hoạt động TMĐT như trên để thu lợi từ việc lôi kéo người tham gia website, trong khi không tập trung nâng cao chất lượng thông tin đang làm tổn hại tới lòng tin của cộng đồng, cản trở sự phát triển của TMĐT.

Không được cấp phép

Theo Thông tư 46 ngày 31-12-2010 của Bộ Công Thương, hiện nay, Cục TMĐT - Công nghệ thông tin (CNTT) thực hiện việc xác nhận đăng ký cho các sàn giao dịch TMĐT. Đây là các website mà trên đó, cá nhân, thương nhân, tổ chức không phải chủ sở hữu website có thể bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ của mình cho người khác.

Phạm vi điều chỉnh của thông tư không bao gồm các website có mô hình hoạt động phức hợp như trên, cũng không quy định về các giao dịch mà trong đó, thành viên trên website tham gia môi giới, kiếm lời từ hoa hồng trả cho việc giới thiệu người tham gia. Do đó, Cục TMĐT-CNTT cho biết không xác nhận đăng ký dịch vụ sàn giao dịch TMĐT theo quy định của Thông tư 46 cho những DN hoạt động như mô hình nêu trên.

Cục TMĐT-CNTT cho biết việc cấp đăng ký cho các sàn giao dịch TMĐT theo Thông tư 46 chỉ căn cứ vào hồ sơ của DN, có đối chiếu với thông tin thể hiện trên website tại thời điểm đăng ký kinh doanh. Việc cấp đăng ký không phải là một sự bảo đảm về uy tín của DN hay chất lượng của hàng hóa, dịch vụ quảng bá trên website.