Sự thống trị của Facebook trong lĩnh vực mạng xã hội có thể gặp thách thức nếu Google Me xuất hiện trong năm 2011 Ảnh: Watblog.com

Mạng xã hội đang là một trong những lĩnh vực công nghệ được người lướt web và doanh nghiệp quan tâm nhất. Vì thế, không có gì lạ khi nhiều người muốn biết lĩnh vực này sẽ đi theo hướng nào hoặc có diện mạo ra sao trong năm 2011, nhất là việc liệu mạng xã hội Facebook có đối thủ xứng tầm nào hay không.

Cuộc chiến Facebook - Google Me

Năm 2010, Facebook củng cố sự thống trị của mình trong lĩnh vực mạng xã hội: Số lượng thành viên đã vượt qua cột mốc 500 triệu, doanh thu nhiều khả năng đạt khoảng 2 tỉ USD. Dù vậy, sự thống trị này có thể sẽ gặp không ít thách thức trong thời gian tới khi Google đẩy mạnh hoạt động trong lĩnh vực mạng xã hội.

Vào đầu năm 2010, đã xuất hiện thông tin rằng Google đang phát triển một mạng xã hội mới - gọi là Google Me - được cho là đối thủ cạnh tranh xứng tầm với Facebook. Đây là một dự án tuyệt mật của Google và do ông Vic Gundotra, phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật của Google, đứng đầu. Theo kế hoạch, Google Me lẽ ra sẽ xuất hiện trong năm 2010. Tuy nhiên, thông tin mới nhất cho biết Google đã dời thời điểm ra mắt mạng xã hội này đến tháng 3 hoặc 4-2011. Nếu thông tin này chính xác, năm 2011 hứa hẹn sẽ chứng kiến một cuộc đối đầu căng thẳng giữa Google và Facebook trong lĩnh vực mạng xã hội.

Dự án mạng xã hội mới của Google (công ty này đã có một mạng xã hội gọi là Orkut) xuất phát phần nào từ mối đe dọa của Facebook đối với sự thống trị của công ty trên web. Theo thống kê gần đây, Facebook đang là website được truy cập nhiều thứ hai trên thế giới, chỉ thua mỗi Google. Ngược lại, không có gì lạ khi Facebook đang đặt mục tiêu tiếp tục đối đầu với Google. Chẳng hạn như khi biết về dự án Google Me, Facebook đã tập trung phát triển và hoàn thiện những tính năng mới cho mạng xã hội của mình, như Facebook Messages, Facebook Places và Facebook Groups.

Địa điểm, tìm kiếm

Facebook Places là tính năng mới được Facebook giới thiệu trong năm 2010, cho phép người dùng chia sẻ thông tin về vị trí ngoài đời của họ thông qua thiết bị di động. Một số nhà phân tích cho rằng động thái nói trên của Facebook hứa hẹn sẽ giúp xu hướng kết nối xã hội dựa trên địa điểm trở nên phổ biến trong năm 2011.

Công ty FourSquare hiện là đối thủ lớn nhất của Facebook trong phân khúc mạng xã hội dựa trên địa điểm. Ứng dụng web và di động của FourSquare hiện đang được 5 triệu người sử dụng để kết nối với bạn bè và cập nhật vị trí của họ ngoài đời. Vào tháng 9-2010, FourSquare cập nhật ứng dụng của mình, bổ sung thêm khả năng hướng dẫn người dùng đến những địa điểm và hoạt động mới. Vấn đề đặt ra là liệu FourSquare, chỉ có 40 nhân viên và khoảng 20 triệu USD, có thể đương đầu nổi với gã khổng lồ Facebook trong thời gian tới hay không.

Ngoài chia sẻ địa điểm, xu hướng tìm kiếm trên mạng xã hội cũng sẽ phát triển nhanh trong thời gian tới. Vào năm 2010, Microsoft đã đạt thỏa thuận để tích hợp kho dữ liệu của các thành viên Facebook vào trong công cụ tìm kiếm Bing của mình. Bản thân Google cũng có một công cụ tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội - gọi là Google Social Search. Dù vậy, việc Google chưa đạt được thỏa thuận với Facebook có thể đe dọa đến nỗ lực của công ty trong thị trường này.

Cá lớn nuốt cá bé

Một dự báo đáng ghi nhận khác là doanh nghiệp sẽ ứng dụng mạng xã hội nhiều hơn vào trong hoạt động kinh doanh của mình trong năm 2011 dù không có nhiều nền tảng cho họ lựa chọn. Công ty nghiên cứu thị trường IDC dự báo nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ chuyển sang mạng xã hội để gia tăng sự hiện diện trên mạng, đồng thời cải thiện khả năng tìm kiếm, thu hút và giữ chân khách hàng mà không phải tốn kém chi phí xây dựng website truyền thống.

Ông Frank Gems, nhà phân tích chính của IDC, dự báo rằng nhiều đại gia công nghệ, như Oracle, Hewlett-Packard, IBM..., sẽ tìm kiếm việc thâu tóm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực mạng xã hội để nhảy vào thị trường này hoặc bổ sung cho những dịch vụ họ cung cấp. Theo ông Gems, khoảng 30% công ty trong thị trường phần mềm xã hội sẽ bị các công ty khác thâu tóm trong năm 2011.

Tương tự, ông Dan Olds, một nhà phân tích của Công ty Gabriel Consulting Group, cho rằng sẽ có nhiều thương vụ mua lại công ty mạng xã hội trong năm 2011. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng thị trường này sẽ thu hẹp, một phần vì sẽ có một số công ty thất bại sau khi bước chân vào lĩnh vực mạng xã hội. Ông dự báo: “Năm 2011 sẽ không phải là một năm lớn của mạng xã hội, song vẫn lớn hơn năm 2010. Kinh tế chắc chắn sẽ là một yếu tố ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của thị trường này. Nếu nền kinh tế phục hồi thì đây có thể là một năm lớn của mạng xã hội”.

Những nguồn thu mới

Với sự tăng trưởng mạnh mẽ của mạng xã hội, một trong những điều được quan tâm nhiều hiện nay là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này kinh doanh ra sao để có thể tiếp tục tồn tại và phát triển. Phần lớn doanh thu của mạng xã hội đến từ quảng cáo khi ngày càng có nhiều công ty lớn muốn quảng bá hình ảnh trên đó, nhất là Facebook. Một báo cáo gần đây của hãng kiểm toán PriceWaterhouseCoopers cho biết doanh thu quảng cáo trực tuyến trên thế giới trong 6 tháng đầu năm 2009 đạt 10,9 tỉ USD, trong đó riêng Facebook chiếm khoảng 435 triệu USD.

Ngoài quảng cáo, các mạng xã hội có thể có nguồn thu mới từ việc phát triển thành cổng thương mại điện tử thực thụ. Hướng đi như thế sẽ thay đổi cách thức doanh nghiệp quảng cáo và cách thức người tiêu dùng mua sắm trực tuyến. Khi đó, mạng xã hội có thể hưởng lợi từ việc thu phí cho mỗi giao dịch mua bán diễn ra hoặc từ sự gia tăng của số lượng quảng cáo trên đó.

Bên cạnh đó, mạng xã hội có thể kiếm tiền từ các nhà phát triển game bằng cách yêu cầu họ chấp nhận sử dụng tiền ảo của mình trong hoạt động mua bán hàng hóa ảo của thành viên. Đi đầu trong nỗ lực này đang là Facebook với loại tiền ảo Facebook Credit. Thay vì mua hàng hóa ảo trực tiếp từ nhà phát triển game, người chơi bỏ tiền mua Facebook Credit rồi dùng nó mua hàng hóa ảo. Facebook giữ 30% doanh thu của mỗi giao dịch như thế. Ông Justin Smith, nhà sáng lập công ty nghiên cứu Inside Network, cho biết hầu hết ứng dụng lớn trên Facebook đều dùng Facebook Credit vào cuối năm 2010. Điều này có thể mang lại mức doanh thu 300 triệu USD cho Facebook mỗi năm bởi theo ông Smith, các thành viên mạng xã hội này sẽ chi khoảng 1 tỉ USD cho game xã hội vào năm 2011.

Thu phí từ thành viên cũng có thể là một cách thức khác để mạng xã hội gia tăng doanh thu dù hướng đi này cần được thực hiện hợp lý để không làm các thành viên xa lánh. Chẳng hạn, thành viên có thể trả phí mỗi tháng để chia sẻ những bức ảnh có độ phân giải cao hoặc tải lên những đoạn video dài hơn và có chất lượng tốt hơn. Số liệu thống kê mới đây cho thấy đã có hàng tỉ tấm ảnh được đưa lên Facebook. Vì thế, ngay cả khi chỉ có 1/4 thành viên lựa chọn tính năng thu phí thì cách này cũng có thể mang lại cho Facebook hàng tỉ USD mỗi năm. @