Ảnh minh họa
Vì vậy để tránh các rủi ro tiềm ẩn trong tương lai, bố mẹ cần trang bị cho con các quy tắc bảo vệ cơ thể tối thiểu. Theo TS Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho biết việc dạy kỹ năng phòng chống xâm hại cần lặp đi lặp lại nhiều lần để tạo phản xạ hàng ngày. Theo đó, ngay từ khi con lên 3 tuổi, bố mẹ cần phải dạy trẻ cách phòng chống xâm hại tình dục theo khả năng tiếp nhận của trẻ.
Tại Việt Nam hàng loạt vụ việc các bé bị xâm hại tình dục đang khiến không ít phụ huynh bức xúc và hoang mang, lo ngại. Không chỉ các bé gái, các bé trai nếu không được dạy dỗ trang bị kiến thức cũng có nguy cơ cao trở thành nạn nhân. Những dấu hiệu để nhận biết con có bị xâm hại tình dục đó là hoảng hốt, sợ hãi, đôi khi các cháu gần như tê liệt cảm xúc vì quá tổn thương. Các cháu sẽ khóc thét lên khi có ai đó động vào người, đặc biệt là gần phần nhạy cảm. Đó là những biểu hiện rõ nét nhất của việc bé đã bị xâm hại tình dục.
Theo đó, từ 2 tuổi rưỡi đến 3 tuổi trở lên khi con tự đi vệ sinh được, bố mẹ sẽ đặt ra nguyên tắc “không nhìn ngó” con trong lúc đang đi vệ sinh để bé biết rằng đó cũng là một việc riêng tư cần được tôn trọng.
Nếu con đi nhẹ, bố mẹ có thể để giấy hoặc khăn lau gần chỗ con đi vệ sinh để con có thể tự làm. Lúc mới đầu con còn bỡ ngỡ chưa quen và hơi sợ sệt khi trong phòng vệ sinh 1 mình thì bố mẹ nên đứng bên ngoài cửa và dặn con trước: “Mẹ/bố đứng ngay ngoài cửa, con yên tâm nhé, nếu con cần giúp đỡ thì chỉ cần gọi mẹ/bố thôi”. Thế là vừa giảm sự căng thẳng cho con khi tự đi, vừa giúp con thoải mái “tận hưởng” hơn.
Cách ứng phó đối với bé gái, nếu bố mẹ đi công tác phải để con ở nhà ông bà thì dặn con sẽ chỉ được ngủ cùng bà, không ngủ cùng ông hoặc thành viên nam khác (như chú, cậu…), dù là người thân thuộc. Và dù là bé trai hay bé gái, hôm sau đón con, bố mẹ nên hỏi: “Tối qua con ngủ như thế nào?”.
Từ 3 tuổi trở đi, việc tắm rửa con có thể tự làm được. Trẻ thường không tự kì được phần lưng phía sau thì bố mẹ có thể mua loại bông kỳ lưng dạng dài rất mềm để con tự làm dần. Khi tắm xong, bố mẹ dạy con về “chỗ kín đáo” để thay quần áo, không thay quần áo ở chỗ đông người, lộ thiên (như phòng khách, dù là người nhà đi chăng nữa).
“Khi trẻ ra khỏi nhà, bố mẹ dạy con phải xin phép người lớn. Bố mẹ dặn trẻ tuyệt đối không nhận quà của người lạ. Phụ huynh cũng lưu ý các con học thuộc số điện thoại của người thân; không nên tò mò tụ tập tại những nơi công cộng; đi chơi cùng nhóm bạn 3-4 người; không đi một mình khi trời tối”, TS Vũ Thu Hương nhấn mạnh.
Bố mẹ luôn nhắc con tuyệt đối không cho ai động vào phần kín của mình. Khi thấy ai đó khả nghi đi theo, các con lập tức đi về phía chú công an (nếu có) nhờ đưa về nhà. Nếu không có chú công an, con chọn một bác phụ nữ già nhất, trông dáng vẻ đang đi chợ để đến gần hỏi han. Kẻ xấu sẽ tưởng trẻ gặp người nhà và bỏ đi.
Bố mẹ cần tập luyện cho con dưới tình huống giả thiết các con sẽ làm gì khi gặp kẻ xấu, thay vì dọa dẫm trẻ về nguy cơ xâm hại, với tinh thần để học sinh vui vẻ tập luyện với tâm lý thoải mái.
TS Thu Hương cũng chỉ ra thực tế, người Việt Nam có thói quen xấu khi coi trẻ em như đồ chơi. Họ thường khoe, trêu ghẹo, cấu véo cơ thể của trẻ và coi đó là hành động bình thường. Tuy nhiên, ở góc độ nào đó, đây chính là xâm hại. Hành động này thường xuyên khiến trẻ không thể phân biệt tốt - xấu, nhầm lẫn là biểu hiện của tình yêu thương. Để bảo vệ con tốt hơn, phụ huynh cần thay đổi thói quen này.
Bác sĩ nhi khoa, chuyên gia tâm lý Nguyễn Lan Hải nhận xét, trẻ bị xâm hại tình dục có nguyên nhân phần lớn đến từ cha mẹ như cho con ăn mặc hở hang và đặc biệt không biết cách giáo dục giới tính cho con.
Bà cho biết, trong những chuyến công tác về vùng xa, nhóm bác sĩ của bà nhận thấy có rất nhiều trẻ em con nhà nghèo dù đến tuổi đi học vẫn còn ở truồng. Và đó là một trong những lý do khiến trẻ dễ bị lạm dụng.
"Chúng tôi đã tặng các em quần lót và dặn các bé, nếu bị ai động vào người, các con hãy túm chặt quần của mình lại", bà Hải kể lại.
Vị chuyên gia này cũng lưu ý các bậc phụ huynh cần dạy con nguyên tắc quần lót. Cụ thể, hãy nói với trẻ rằng không một ai có thể được nhìn hay chạm vào vùng kín của bé, trừ một số người như bác sĩ, y tá hay bố mẹ. Không ai có quyền làm bất cứ điều gì với cơ thể bé mà khiến bé khó chịu. Nếu ai cố tình, trẻ cần biết nói “Không”. Giúp trẻ nhận thức được rằng trẻ có quyền nói “không” với những động chạm bé không thích từ bất cứ ai.
