Tiến sĩ danh dự, Đại sứ CICON Văn hóa đô thị Sáng tạo Công nghiệp hội tụ Nguyễn Quỳnh Như, cô đang là Ủy viên Ban Chấp hành Trung Ương Ủy ban Nghệ thuật châu Á (AAC) tại Việt Nam. Nữ tiến sĩ chia sẻ:
"Khi được hỏi nghĩ gì về áo dài Việt Nam, tôi thường bắt đầu từ một câu hỏi ngược lại. Áo dài đang hiện diện như thế nào trong đời sống con người hôm nay? Bởi với tôi, áo dài không chỉ là một đối tượng thẩm mỹ hay một biểu tượng văn hóa đã được định danh sẵn, mà trước hết là một hình thức tồn tại. Nó tồn tại cùng cơ thể người mặc, cùng hơi thở, nhịp bước và những chuyển động rất đời của xã hội.
Áo dài, trong cảm nhận của tôi, phải là sự hiện diện của chính mình. Một cơ thể trong áo dài không cần phải diễn, không cần phải chứng minh điều gì ngoài việc được là chính nó. Sự tự do mà áo dài mang lại không nằm ở việc phá bỏ cấu trúc, mà nằm ở khả năng sống trọn vẹn trong giới hạn. Giới hạn ấy là phom dáng, là đường cắt, là chiều dài tưởng như khép kín.
Nhưng chính trong khuôn khổ đó, người mặc được mời gọi để lắng nghe bản thân, điều chỉnh nhịp điệu, và nhận thức rõ hơn về sự tồn tại của mình trong không gian chung. Tự do, vì thế, không đồng nghĩa với phóng túng. Nó là trạng thái ý thức khi con người chấp nhận hình hài mình đang mang và lựa chọn cách hiện diện một cách có trách nhiệm.
Ở một tầng sâu hơn, áo dài là hình hài hữu hình của thời gian. Trên thân áo ấy, quá khứ không biến mất, hiện tại không đứng yên và tương lai không tách rời. Những lớp ký ức lịch sử, những biến chuyển xã hội và cả những khát vọng chưa gọi tên cùng tồn tại trong một cấu trúc tưởng như quen thuộc.
Khi thiết kế áo dài, tôi không tìm cách tái hiện quá khứ như một bảo tàng sống, cũng không cố gắng chạy theo tương lai bằng sự lạ lẫm cực đoan. Điều tôi tìm kiếm là sự liên tục. Áo dài có thể thay đổi chất liệu, màu sắc, ngôn ngữ tạo hình, nhưng tinh thần của nó vẫn là một dòng chảy không đứt đoạn, nơi con người nhận ra mình đang đứng ở đâu trong trục thời gian dài hơn chính đời sống cá nhân.
Tôi cũng tin rằng áo dài không nên là một vật thể bị gán nghĩa một cách cứng nhắc. Khi áo dài bị lý tưởng hóa quá mức, nó dễ trở thành một biểu tượng đạo đức, nơi người mặc bị đặt dưới ánh nhìn phán xét nhiều hơn là được thấu hiểu.
Áo dài, trong bản chất của nó, không sinh ra để kiểm soát hành vi hay chuẩn mực của con người. Nó chỉ là một hình thức văn hóa, và văn hóa chỉ thực sự sống khi được con người sử dụng bằng ý thức tự do.
Mặc áo dài, vì vậy, là một hành động tồn tại giữa cái nhìn của người khác mà không đánh mất mình. Đó là sự cân bằng tinh tế giữa cá nhân và cộng đồng, giữa cái riêng tư và cái công cộng, giữa việc được nhìn thấy và quyền được là chính mình.
Những suy tư ấy được tôi gửi gắm rõ nét trong bộ sưu tập Khí hiện sinh. Với tôi, khí không chỉ là yếu tố vô hình bao quanh con người, mà là trạng thái tinh thần, là năng lượng tồn tại giữa con người và thế giới.
Các thiết kế áo dài trong Khí hiện sinh không tìm cách phô bày vẻ đẹp theo nghĩa trang trí, mà tập trung vào cảm giác. Cảm giác của chuyển động, của sự thở, của một cơ thể đang sống trong thời đại nhiều biến động nhưng vẫn giữ được sự tĩnh tại bên trong. Áo dài ở đây không nói thay người mặc. Nó lắng nghe, nâng đỡ và cho phép người mặc tự lên tiếng bằng chính sự hiện diện của mình.
Kết lại, với tôi, áo dài Việt Nam không cần được bảo vệ bằng sự đóng khung, cũng không cần được đổi mới bằng sự phủ định. Áo dài cần được sống. Khi con người mặc áo dài với sự tỉnh thức, tôn trọng cơ thể mình và bối cảnh mình đang tồn tại, áo dài tự khắc trở thành một thực thể có chiều sâu.
Đó là lúc áo dài không còn là câu chuyện của hình thức, mà là đối thoại giữa con người với thời gian, với xã hội và với chính bản thân mình".
Quỳnh Paris từng giới thiệu BST áo dài truyền thống từ sự kiện Fastival Huế vào những mùa đầu tiên, ở đó hình ảnh Sen được sáng tạo vô cùng độc đáo qua chất liệu vài thân thiên môi trường, gần gũi với thiên nhiên…
Tuy nhiên, sự giao thoa văn hóa và dòng chạy thời gian, trang phục cần được hòa nhập để bắt kịp thời đại, đó cùng là lý tưởng mà Quỳnh Paris tiếp tục đưa xu hướng áo dài cách tân qua nhiều thập kỷ để giới thiệu đến công chúng những mẫu áo dài độc đáo từ hình ảnh người Phụ Nữ Việt thời hiện đại, trong kỷ nguyên năng động, nhạy bén và làm chủ chính mình. Là người tiên phong trong việc thiết kế áo dài cách tân, nhưng vẫn bảo tồn nét duyên dáng vốn dĩ của áo dài truyền thống, sự năng động được biếu tấu qua sự tài hoa của nữ thiết kế đó là tính ứng dụng, cách tân đời thường của chiếc áo dài thời nay.
