Bà S. (68 tuổi, ngụ Biên Hòa) được gia đình đưa vào BV Hoàn Mỹ Sài Gòn (TP HCM) trong tình trạng đau lưng tê cứng người, chân bị co rút từng cơn, không thể xoay trở người, không tự ngồi được. Trước đó, khi muốn sinh hoạt, bà phải chống gậy và có người giúp đỡ.
Gia đình nhiều lần động viên bà đi bệnh viện, nhưng bà đều từ chối "Lớn tuổi rồi, đau chút chịu được, sợ phải vào viện nằm lâu, tốn công người nhà anh chị em vì không có con cái…".
Bà S. cho biết thêm, khi đang vịn tay đứng dậy khỏi giường, bà bất ngờ ngã quỵ xuống. Cơn đau buốt sống lưng chạy dọc xuống hai chân. Từ đó, bà không thể tự ngồi dậy, không thể xoay người, muốn đi vệ sinh cũng cần có người đỡ.
5 năm trước, bà từng bị té và được chấn đoán gãy cột sống nhưng bà không điều trị dứt điểm mà chỉ mua thuốc giảm đau uống qua ngày. Sau nhiều năm chịu đựng cơn đau, đến lúc đột ngột té bà quyết định đến bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn thăm khám. Tại đây, bà được các bác sĩ tiếp nhận nhanh chóng và xác định đây là một trường hợp gãy cột sống nhiều tầng trên nền loãng xương nghiêm trọng.
BS.CKII Nguyễn Quốc Hùng – Đơn vị Ngoại Thần kinh Cột sống, bệnh viện Hoàn Mỹ, cho biết qua thăm khám và thực hiện cận lâm sàng cho thấy bà S. bị gãy cột sống nhiều tầng, cụ thể gãy tấm tận dưới T9, trên T10, gãy lún T11, L2, trong đó nặng nhất là gãy nát thân đốt sống L1 mất vững, có mảnh xương vỡ chèn ép tủy sống gây yếu liệt hai chân và tiêu tiểu khó khăn.
Bệnh nhân chỉ cần nhúc nhích cũng thấy đau lưng và tê đau lan hai chân, sức cơ hai chân giảm chỉ còn 4/5, đặc biệt là tình trạng bí tiểu do tổn thương thần kinh chùm đuôi ngựa.
"Trường hợp của bà S. khá điển hình nhưng cũng nguy hiểm nếu để tình trạng bệnh quá lâu, người bệnh bị loãng xương, các đốt sống gãy cũ và mới gây biến dạng và chèn ép thần kinh, trong đó có chỗ gãy mới vùng L1 chèn ép thần kinh rất nặng nề. Bà có thể liệt hoàn toàn, tình trạng tiêu tiểu không tự chủ không thể phục hồi nếu không can thiệp phẫu thuật kịp thời" – bác sĩ Hùng cho biết thêm.
7 anh chị em động viên chị gái phẫu thuật
Khi được chỉ định mổ, bà S. còn do dự về ca phẫu thuật của mình. Tuy nhiên, sau khi nghe bác sĩ Hùng giải thích rõ ràng tình trạng và các vấn đề liên quan đến ca phẫu thuật, cả bảy anh chị em đều đồng thuật và động viên chị gái làm phẫu thuật, vượt qua cơn đau, sớm trở về cuộc sống bình thường.
Bà S. được phẫu thuật cố định cột sống nhiều tầng (T8 đến L3) bằng ốc chân cung, hàn xương sau – bên, đặc biệt giải ép rất kĩ vùng L1 bị chèn ép. Ca phẫu thuật kéo dài hơn 3 giờ, những cơn đau co rút hai chân đã không còn hành bạ bà sau nhiều năm chịu đựng.
Bà S. đã có thể ngồi dậy và tập vật lý trị liệu chỉ sau 3 ngày phẫu thuật
"Tôi không ngờ mình có thể vượt qua được ca mổ lớn vậy, mà lại có thể đứng lên như vậy" – bà S. nói với giọng vui mừng.
Không còn gương mặt nhăn nhó mỗi khi xoay người. Không cần gậy chống, không cần ai đỡ lưng, bà S. có thể tự ngồi và bắt đầu hành trình tập luyện với kỹ thuật viên phục hồi chức năng, những thứ mà trước đó bà chưa bao giờ tin sau 5 năm lại hồi phục như vậy.
Theo BS.CKII Nguyễn Quốc Hùng, đau lưng ở người lớn tuổi có rất nhiều nguyên nhân, nhưng thường gặp và gây hậu quả lâu dài nhất là gãy cột sống do loãng xương. Nghe thì nặng nề nhưng lại vô cùng phổ biến khi tỉ lệ gãy cột sống lưu hành ở người lớn tuổi khoảng 10%, nghĩa là 10 người thì có 1 người gãy cột sống. Nhiều quan niệm cho rằng, gãy cột sống là phải nằm một chỗ và không đi được là hoàn toàn sai lầm, đôi khi nó chỉ biểu hiện bằng những cơn đau cột sống âm ỉ, nhất là khi cảm giác đau thường giảm đi nhiều ở người bệnh tiểu đường, điều này càng làm người bệnh thêm chủ quan.
Gãy cột sống do loãng xương cần được điều trị đúng và đầy đủ để không để lại di chứng. Các trường hợp có tổn thương thần kinh như yếu liệt, mất cảm giác, bí tiểu v.v… cần được can thiệp phẫu thuật kịp thời để giúp người bệnh hồi phục chức năng, tránh để lại hậu quả nặng nề và lâu dài".
