Hiện nay, với y học hiện đại, chẩn đoán hình ảnh đòi hỏi độ chính xác tối đa để giúp phát hiện sớm bệnh lý và điều trị kịp thời. Trong bối cảnh công nghệ không ngừng phát triển, máy CT phổ đếm Photon xuất hiện như một bước ngoặt quan trọng khi quét toàn bộ cơ thể chỉ trong 12 giây. Với khả năng tạo nên hình ảnh có độ chi tiết ưu việt so với máy CT truyền thống, công nghệ này đồng thời mở ra triển vọng phát hiện tổn thương ngay ở cấp độ phân tử – một cột mốc vượt qua những rào cản trước đây.

Năm 2025, theo WHO, các bệnh không lây (bao gồm tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mãn tính, đái tháo đường...) chiếm tới 80% số ca tử vong tại Việt Nam. Bên cạnh đó, gánh nặng của các bệnh không lây nhiễm chiếm tới 73,7% tổng gánh nặng bệnh tật và tử vong toàn quốc. Cụ thể, bệnh tim mạch chiếm 20,5%, ung thư 13,3%, bệnh hô hấp mạn tính 4% và tiểu đường chiếm 3,9% tổng gánh nặng bệnh tật.

Sau thời gian tìm hiểu và nghiên cứu làm cách nào để việc chẩn đoán sớm có thể phát hiện sớm và điều trị kịp thời cho người bệnh; việc đưa vào sử dụng máy CT phổ đếm Photon thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của Bệnh viện Triều An trong việc không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, mang đến những phương pháp chẩn đoán chính xác, an toàn và hiệu quả nhất cho người bệnh. Bệnh viện Triều An đã đầu tư trang bị máy chụp CT phổ đếm Photon (NAEOTOM Alpha -  Photon-Counting CT), sản xuất bởi công ty Siemens Healthineers (Model Naeotom Alpha - CT Photon-Counting). Với tổng vốn đầu tư 110 tỉ đồng, Bệnh viện Triều An chính thức trở thành bệnh viện đầu tiên tại TP HCM sở hữu máy CT phổ đếm Photon, được đặt tại khoa Chẩn đoán hình ảnh - tầng trệt với mong muốn cung cấp thêm cho người dân TP HCM và các tỉnh miền Tây Nam Bộ một địa chỉ tin cậy để phát hiện sớm, điều trị toàn diện và hiệu quả.

Máy CT phổ đếm photon – Cuộc cách mạng trong chẩn đoán hình ảnh

Nếu như CT truyền thống từng được xem là "cách mạng" trong thế kỷ XX, thì CT phổ đếm Photon chính là bước tiến của thế kỷ XXI, khi đưa chẩn đoán hình ảnh vượt khỏi giới hạn không gian giải phẫu để chạm đến cấp độ phân tử. Khác với CT truyền thống chỉ đo cường độ chùm tia X sau khi đi qua cơ thể, CT phổ đếm Photon ghi nhận từng photon riêng lẻ và phân tích mức năng lượng tương ứng.

Hình ảnh sắt nét, chi tiết đến từng milimet: độ phân giải không gian cao, lát cắt 0.2mm - 0.4mm. An toàn hơn với liều tia X và thuốc cản quang giảm tối đa: giảm 30 - 50% so với CT truyền thống, giảm liều thuốc cản quang từ 50 - 70%. Chẩn đoán chính xác, tiết kiệm thời gian vàng: mất khoảng 1 - 2 giây chụp toàn thân (người lớn); 1,5 giây đối với trẻ em. 

Dữ liệu phổ (spectral imaging): phân tách vật chất, định lượng i-ốt, giảm tối đa ảnh giả kim loại và tạo bản đồ năng lượng – bổ sung thông tin gần với đặc tính mô học. Tăng độ tương phản mô mềm và giảm nhiễu: cải thiện phát hiện tổn thương ở gan, phổi, não, tim mạch – đặc biệt hữu ích ở vùng giải phẫu phức tạp. Ứng dụng đa chuyên khoa: ung bướu (khối u nhỏ, nghi ngờ vi di căn), tim mạch (mảng xơ vữa, vôi hóa mạch vành), thần kinh (vi xuất huyết, vi canxi hóa), hô hấp (nốt rất nhỏ, kính mờ)… 

Lợi ích mang lại cho người bệnh và cộng đồng

Giảm thiểu tối đa liều tia X 90% so với CT truyền truyền thống, chỉ tương đương bức xạ ngoài môi trường tự nhiên, liều thuốc cản quang giảm 68%. Giảm thiểu tối đa nguy cơ cho sức khỏe, đảm bảo được các chống chỉ định của bệnh nhân mắc bệnh tim mạch, ung thư (các tác dụng phụ, hạn chế nguy cơ suy thận,...) nhất là đối với những bệnh nhân phải thường xuyên chụp CT theo dõi định kì. 

 Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai - nhóm đặc biệt "nhạy cảm" với tia X an tâm hơn khi có chỉ định chụp CT. Bệnh nhân mắc bệnh tim mạch đã đặt stent, van tim, dị tật bẩm sinh: dễ dàng phát hiện sớm tái hẹp, rò rỉ quanh stent hoặc van, kịp thời xử lý trước khi bệnh tiến triển. Tối ưu kết quả theo dõi cấu trúc mạch máu hay giải phẫu tim phức tạp, nhất là ở trẻ em hoặc người đã mổ nhiều lần. 

Bệnh nhân điều trị ung thư, theo dõi sau điều trị: Lát cắt mỏng chụp lại đủ chi tiết các tổn thương nhỏ như hạch kích thước 2-3mm, để theo dõi đáp ứng điều trị hoặc phát hiện sớm tái phát. Định vị tổn thương ở mức độ vi mô như phế nang phổi, mạch máu nhỏ, tổn thương thoáng qua, tạo ra ý nghĩa lớn trong chẩn đoán sớm. Thời gian chụp cực ngắn từ 1-2 giây chụp toàn thân giảm thiểu cảm giác mệt mỏi, khó chịu trong quá trình nằm máy.

Sự xuất hiện của máy CT phổ đếm Photon là minh chứng cho bước đột phá vượt bậc của công nghệ y tế hiện đại. Với khả năng cung cấp hình ảnh sắc nét, giảm liều tia, mở rộng phân tích đến mức phân tử và hỗ trợ đa chuyên khoa; máy CT phổ đếm Photon không những mang lại lợi ích trực tiếp cho người bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Việc triển khai công nghệ này tại TP HCM  không chỉ khẳng định nỗ lực bắt kịp xu thế y khoa thế giới mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của ngành y tế nói chung và Bệnh viện Triều An nói riêng trong việc mang đến dịch vụ y tế tiên tiến, an toàn và hiệu quả cho mọi người dân.