Kể từ lúc mang thai đến khi sinh nở, cơ thể của mẹ có nhiều thay đổi và thường xuyên có những bất ổn, gây khó khăn trong cuộc sống. Từ việc phù tay chân, đau lưng, khó thở, ốm nghén đến dễ nhiễm bệnh… đều trở nên khó khăn hơn bình thường rất nhiều. Theo ThS-BS-CKII Trương Quang Hưng, Trưởng Phòng khám Phụ Sản 315 chi nhánh Âu Cơ (TP HCM), việc mang thai có thể khiến các bà mẹ cảm thấy kiệt sức cả ngày dài nên cần có sự quan tâm chia sẻ thường xuyên.

Thủ phạm làm mẹ bầu thường có cảm giác kiệt sức

Thay đổi nội tiết tố và sự gia tăng progesterone trong thai kỳ có thể là nguyên nhân khiến các bà mẹ rơi vào tình trạng mất ngủ. Phụ nữ mang thai có xu hướng ngủ nhiều hơn trong tam cá nguyệt đầu tiên nhưng chất lượng giấc ngủ của họ lại giảm đi đáng kể. Điều này cho thấy việc mang thai có thể khiến các bà mẹ cảm thấy kiệt sức cả ngày dài và có thể gây mất ngủ vào ban đêm.

Thủ phạm chính là sự gia tăng progesterone trong thai kỳ sẽ gây ra nhiều mệt mỏi liên tục cho bà bầu vì làm giãn cơ trơn và khiến việc đi tiểu trở nên thường xuyên. Từ đó làm gián đoạn giấc ngủ của các bà mẹ. Sự gia tăng nồng độ progesterone có thể mang lại cảm giác buồn ngủ vào ban ngày, đặc biệt là trong tam cá nguyệt đầu tiên. 

Do đó, các phụ nữ mang thai thường trằn trọc, khó ngủ vào ban đêm. Estrogen cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Sự thay đổi nội tiết tố sẽ làm cho các mạch máu lớn hơn và dẫn đến chứng sưng hoặc phù nề ở bàn chân, cẳng chân. Trong giai đoạn mang thai, phụ nữ cảm thấy khó chịu và đau nhức vào buổi tối.

Buổi sáng, nhiều mẹ bầu không ngồi dậy nổi, không ăn nổi. Phải làm sao?

Ốm nghén khi mang thai nghĩa là bạn sẽ cảm thấy buồn nôn và luôn trong trạng thái muốn nôn vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Hơn 60% phụ nữ sẽ bị ốm nghén trong thai kỳ nhưng các nghiên cứu vẫn chưa thể xác định được nguyên nhân chính xác gây ra tình trạng này, tuy nhiên, hormone thai kỳ được cho là "thủ phạm".

Thời gian bị ốm nghén của mỗi mẹ bầu cũng khác nhau. Hầu hết phụ nữ mang thai đều ốm nghén dữ dội trong 3 tháng đầu và cảm thấy tốt hơn trong những tam cá nguyệt còn lại. Tuy nhiên, một số trường hợp mẹ bầu vẫn có thể bị ốm nghén trong suốt thai kỳ. Tình trạng buồn nôn và nôn khi mang thai thường không gây hại cho sức khỏe của cả thai phụ và thai nhi. Tuy nhiên, sản phụ cần phải tìm cách khắc phục bằng cách bổ sung đủ nước và điện giải để tránh bị mất nước và giảm cân quá mức, ảnh hưởng đến cân nặng của thai nhi sau khi sinh. Mất nước quá mức có thể dẫn đến rối loạn ở tuyến giáp, gan và nước ối.

Tại sao thai phụ thường bị phù chân, tay. Nguyên nhân và cách điều trị?

Phù chân là hiện tượng sinh lý bình thường, có thể gặp ở bất cứ thời điểm nào của thai kỳ song thường gặp nhất là 3 tháng thai cuối cùng. Phù chân rõ nhất ở phần cổ chân trở xuống, đặc biệt bàn chân bị phù nề, sưng to, tăng kích thước. Mặc dù không gây đau đớn cho mẹ song ảnh hưởng đến việc đi lại và sinh hoạt hàng ngày và cũng có thể là dấu hiệu vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Cần đặc biệt chú ý nếu phù chân đi kèm với các dấu hiệu bất thường sau: phù xuất hiện ở cả tay và mặt, phù chân dài ngày, không giảm khi nghỉ ngơi hoặc ảnh hưởng sức khỏe và di chuyển, đau đầu nặng, dấu hiệu phù tăng nhanh, xuất hiện nhìn mờ, thị giác không ổn định, đau dữ dội vùng hạ sườn, tức ngực, khó thở…

ThS-BS-CKII. Trương Quang Hưng, Trưởng Phòng khám Phụ Sản 315 chi nhánh Âu Cơ (TP HCM), cho biết: Bất cứ lúc nào có những chuyển biến nặng thêm các tình trạng phù nề tay chân đi kèm các triệu chứng khác, mẹ bầu cần đến gặp bác sĩ để tư vấn và thăm khám ngay. Bởi vì những dấu hiệu trên cũng có thể là nguyên nhân của một số biến chứng thai kỳ nguy hiểm.

Dinh dưỡng cho mẹ bầu khi kém ăn, ăn không tiêu

Để cải thiện rối loạn tiêu hóa hiệu quả mà an toàn cho sức khỏe của mẹ và bé, mẹ bầu có thểm sử dụng một số mẹo đơn giản như chia nhỏ khẩu phần ăn và ăn nhiều bữa hơn trong ngày. Điều này giúp đối phó chán ăn do ốm nghén và giải quyết các vấn đề rối loạn tiêu hóa liên quan đến chế độ ăn uống không được cân đối trong ngày.

Mẹ bầu nên uống nhiều nước: đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày giúp hạn chế được tình trạng táo bón. Mặt khác, khi bị tiêu chảy cần bù nước bằng cách uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây hoặc oresol. Tuy nhiên lưu ý mẹ bầu chỉ nên uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây nguyên chất, hạn chế uống trà, cà phê và các loại nước đóng chai khác.

Bổ sung chất xơ trong chế độ ăn giúp cải thiện rối loạn tiêu hóa. Theo khuyến cáo, mỗi ngày phụ nữ mang thai cần bổ sung ít nhất 28g chất xơ trong khẩu phần ăn. Điều này giúp hỗ trợ tiêu hóa, hạn chế rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, hầu hết không đáp ứng đủ lượng chất xơ này. Vì vậy, thai phụ được khuyến khích ăn nhiều các loại rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt... để có thể duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh trong suốt thời kỳ mang thai.

Ngồi nhiều và ít vận động cũng là nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, mẹ bầu cần duy trì vận động mỗi ngày. Đồng thời, vận động nhẹ nhàng cũng là một trong những cách chữa táo bón hiệu quả.